Monthly Archives: July 2016

Những người làm sống lại.. blogas

Họ là tập thể 6 người gồm phó tiến sĩ, kỹ sư, chuyên viên kỹ thuật của các ngành than, năng lượng, vật liệu mới, phân vi sinh, phân hóa học, thổ nhưỡng đã hợp nhau lại trong đề tài có tên gọi mô hình xử lý ô nhiễm môi trường cho các gia đình nông thôn bằng hầm Biogas cải tiến. Sau hơn hai năm từ năm 1995 đến năm 1997, thực hiện với vốn kiến thức tích lũy được cộng với sự nắm bắt công nghiệp mới, đề tài của họ đã thành công. Và Biogas đã bắt đầu quay trở lại sau các lũy tre làng. Thật may mắn và tình cờ, bữa đến trung tâm hỗ trợ và phát triển nông thôn, tôi có hân hạnh cùng một lúc được gặp ba thành viên một nửa số tác giả góp sức cho đề tài này. Đó là Phó tiến sĩ Nguyễn Thịnh chủ nhiệm và phụ trách nghiên cứu năng lượng của đề tài, phó tiến sĩ kỹ sư Nguyễn Khắc Quảng, chuyên viên nghiên cứu than bùn, người đã trực tiếp tìm ra việc kết hợp than bùn với nước thải Biogas, và phó tiến sĩ kỹ sư Nguyễn Bích chuyên gia trong ngành vật liệu mới đã tìm ra việc đưa lớp nhựa composite vào áp dụng. Thực ra, Biogas không phải là đề tài mới mẻ. Vào những năm đầu 60, kiểu hầm Biogas của Ấn Độ, Tây Đức đã được đưa vào áp dụng ở nước ta. Tuy nhiên với những nhược điểm như nguồn phân ở dạng nước, hỏng nhiều, giá thành cao nên những kiểu hầm này dần dần rơi vào quên lãng. Cách đây mấy năm, trường Đại học Bách Khoa và viện thiết kế năng lượng cũng thiết kế kiểu hầm xây vòm, Đại học Cần Thơ cho ra đời kiểu túi nhựa ủ khí. Nhưng rồi hoặc hỏng, hoặc tốn diện tích mà không tiện lợi, bà con chỉ áp dụng lẻ tẻ, rồi bỏ. Lại nói về hầm Biogas của họ vẫn dựa theo các nguyên tắc kết cấu cơ bản. Nhưng với sự áp dụng một số công nghệ mới và cải tạo vật liệu, chu trình hoạt động của hầm đã khép kín hoàn toàn hơn nữa ngoài chức năng tạo khí đốt thiên nhiên qua việc xử lý phân, rác, nước thải, giờ đây nếu kết hợp ủ than bùn với nước thải, một nguồn phân hữu cơ vô tận người nông dân có thể tự sản xuất là điều chắc chắn. Kỹ sư Nguyễn Thịnh 6 người chúng tôi đều là những chuyên viên đã lâu năm nghiên cứu một phần nào đó của đề tài hoặc kết cấu hầm hoặc phân vi sinh. Vì thế, khi bắt tay vào nhận, chúng tôi đã mỗi người một việc. Về phần tôi, chịu trách nhiệm về năng lượng vậy làm sao phải thiết kế được một kiểu hầm ủ khí kín. Điểm mấu chốt trong thiết kế là chúng tôi đã tạo ra một mẫu hầm Biogas vòm bằng xi măng lưới thép. Sau đó trên nắp hầm có tráng một nắp nhựa composite có đo chịu nhiệt cao để khí gas bốc lên không bị thẩm thấu ra ngoài đây chính là nhược điểm lớn của các loại hầm trước. Và quan trọng là việc chuyển giao công nghệ sinh học vào viện thiết kế chu trình khép kín chất thải hầm Biogas, khí gas để đun và nước để ủ than bùn.. giá thành để xây một hầm Biogas trung bình là 3 mét khối một triệu đồng. Kỹ sư Nguyễn Khắc Quảng thì tỏ ra vô cùng phấn khởi: Từ trước đến nay Biogas các kiểu chỉ dừng lại ở giải quyết cái đun. Còn bao nhiêu nguồn phân ở dạng nước tưới không để dành được đành đem đổ bỏ. Tôi và mấy anh chị ở viện hóa học, Viện phổ nhưỡng đã nghiên cứu và làm thí nghiệm so sánh không biết bao nhiêu lần mới tìm ra việc làm phân vi sinh từ than ủ bùn với nước thải Biogas. Với những thành phần đã có sẵn, lại thêm các loại hóa chất ure, đạm có trong nước thải, nếu ủ đúng quy trình đảm bảo phân này sẽ tốt hơn rất nhiều các loại phân hóa học, phân vi sinh sẵn có mặt trên thị trường. Mà điều quan trọng, là giá thành lại rẻ! Chỉ 250 nghìn tấn than bùn trong khi những 850 nghìn tấn than vi sinh. Lợi thế, hỏi nông dân họ chọn gì. Còn kỹ sư Nguyễn Bích: việc chế tạo kiểu bếp đun và tấm nhựa composite do chỗ tôi đảm nhiệm. Trước đây các bếp gas dùng bằng khí Biogas được chế tạo theo tài liệu của tổ chức châu Á Thái Bình Dương nhưng không đạt hiệu quả, hiệu suất cao. Kiểu bếp mà chúng tôi thiết kế sử dụng chế độ phân phối khí. Khi khí mê tan vào bên trong theo các lỗ khóa, khí 02 từ bên ngoài vào, gặp nhau, cân bằng áp suất sẽ tạo thành cháy. Hiện nay chúng tôi đã cho sản xuất hàng loạt bếp đơn và đôi. Giá thành 40 nghìn đồng chí cấu tạo đơn giản, còn 200 nghìn thì đẹp không kém gì bếp Nhật. Nói chung tâm lý Phương Tú, Ứng Hòa – Hà Tây tôi đã được tận mắt nhìn thấy tất cả những điều các anh vừa nói. Với 23 hộ đã làm thí điểm, cán bộ trung tâm đều xuống tận nơi hướng dẫn các gia đình xây hố gas, hầm phân, đường dẫn khí, thiết kế bếp. Tất cả đều được làm chìm dưới lòng đất. Phí trên vòm lá nhà tắm, nhà xí, chuồng lợn… Hàng ngày phân trâu, phân bò, phân lợn, phân người, rác, nước thải đều tống hết xuống gầm gas. Hầm được xây theo hình bán nguyệt thân kết cấu gạch. Chỉ sau 8 ngày đến 10 ngày với nhiệt độ từ 35 độ C đến 40 độ C những thứ đó bắt đầu lên men và sinh ra khí mê – tan được dẫn theo một đường ống có khóa van lên bếp đun. Nhà ông Nùng, chủ tịch xã mới đặt được có 4 hôm, vậy mà khí gas đã bốc lên đủ để nấu cơm ba bữa trong một ngày. Thấy tôi tỏ ý thắc mắc, kỹ sư Nguyễn Thịnh giải thích: “Điều đó chứng tỏ hầm đã được xây cất đúng kỹ thuật nên chất thải có độ phân hủy cao. Thêm nữa lượng phân tống xuống rất nhiều. Còn ngay sau nhà bể chứa nước thải không mùi hôi thối, đang được ông Nùng sử dụng để ủ phân vi sinh theo đúng quy trình mà cán bộ đã hướng dẫn. Cho đến lúc này, đề tài hầm Biogas cải tiến của Trung tâm tư vấn hỗ trợ và phát triển nông thôn nằm trong chương trình xử lý ô nhiễm của ban chỉ đạo nước sạch và vệ sinh môi trường quốc gia đã bắt đầu được các hộ nông dân quan tâm và chú ý.
PV- Trí Thức Trẻ – số 33 – tháng 3 – 1998.

Tin đó đây

Trí nhớ kỳ lạ: Tom Moron người Anh, nổi tiếng với trí nhớ tài tình của mình. Anh ta có thể thuộc 20 nghìn số điện thoại, tên của tất cả các quán quân Olympic thế giới trong suốt 100 năm qua. Có thể nhớ thứ tự các quân bài của 10 bộ bài đã bị xáo trộn và biển số các số xe anh ta nhìn thấy trong vòng 3 tháng trở lại đây. Thế nhưng thật kỳ lạ anh ta lại quên mấ cuộc hẹn với hãng truyền hình BBC, khi đài này muốn làm một chương trình về trí nhớ của anh. Anh chỉ sực nhớ ra sau đó một tuần.
Vaticang và vấn đề giáo dục giới tính: Dường như ngày nay vấn đề giáo dục giới tính đã thâm nhập vào tòa thánh Va-ti-căng. Ở đây lần đầu tiên người ta đã mở những lớp giới thiệu về chủ đề thấm kín này cho các linh mục, các bà xơ. Trong các bài giảng của mình các cha cố đã đặc biệt chú trọng giảng về sự thụ tinh, các bệnh xã hội, đặc biệt là căn bệnh thế kỷ AIDS.
Một nghề béo bở: 12 nghệ sĩ múa bụng nổi tiếng của Ai Cập hàng năm đóng vào ngân khố quốc gia một khoản thuế thu nhập là 210 triệu đô la Mỹ. Theo Bộ Tài Chính Ai Cập thì họ chính là nguồn thu lớn và rất quan trọng đối với Ai Cập sau kênh đào Xu – ê, công nghiệp khai thác dầu mỏ, du lịch
“Ozin” cho chó: Đã có một nghề mới ra đời ở Mỹ. Nhiều người vì quá bận bịu với công việc làm ăn nên không con thời gian chăm sóc tới gia đình, người thân và cả những chú chó của mình nữa. Họ đã bỏ tiền ra để thuê những “Ô-ZIN” này được trả với giá là 30 đô la Mỹ một giờ và công việc của họ là cho chó ăn, đi dạo, chơi và tâm tình với chúng. Người ta kể rằng “oozin” lành nghề có thể kiếm được 100 nghìn đô la Mỹ trong một năm. Thật là một công việc béo bở.
Đa phu: Chế độ đa thê trong thế giới hiện đại không phải là hiếm, nhưng đa phu quả là độc nhất vô nhị. Cô Elisabet Henny 29 tuổi, đã từng là người mẫu ở Los Angeles có một người chồng theo hôn thú, đồng thời sống cùng với 2 người đàn ông khác không kém hạnh phúc và gắn bó. Điều thú vị là cả 3 đức lang quân đề cảm thấy rất hài lòng và không hề có phản đối gì. Mỗi người đàn ông của Elisabet Henny lý tưởng trong một lĩnh vực một người nấu ăn rất ngon, người kia cực kỳ chăm dọn nhà cửa, người thứ ba xuống đáng với cái tên “sex symbol”.
Đẻ vì nghệ thuật: Bà Frend Duglag người Mỹ, có thể gọi là người mẹ vĩ đại. Bà đã sinh hạ 16 người con, trong số đó chỉ có 2 con ruột của chồng bà. Những đứa trẻ còn lại bà cho ra đời theo đơn đặt hàng. Nhưng không phải vì tiền bà chỉ cần tiền để mua thức ăn và bồi dưỡng thai nhi, các loại vitamin và quần áo khi mang bầu. Tôi làm thế coslex là vình tình yêu với nghệ thuật – sinh đẻ, Frend Duglag tâm sự.
Lối thoát cuối cùng: làm thế nào để thoát khỏi người vợ tác oai, tác quái? Đó là câu hỏi luôn vang lên trong đầu ông chủ trang trại người Áo Lucax Hogan. Trong suốt 40 năm qua ông phải chịu sự hành hạ về thể xác cũng như tinh thần của bà vợ. Bà ta luôn kiếm cớ cãi vã và thậm chí đánh đập ông. Đã rất nhiều lần ông xin được ly dị nhưng không được sự đồng ý của vợ. Con giun xéo mãi cũng quằn cho đến một ngày kia ông Luca lén mua một khẩu K-54 và dí súng vào ông chủ một cửa hàng tạp hóa đầu phố. Khi cải sát đến ông Lucax đã ngoan ngoãn nộp súng đầu hàng và hớn hở đón nhận bản án 5 năm tù giam. Đối với ai đó nhà tù là địa ngục, nhưng với ông có lẽ là thiên đường vì ở đó không còn nghe thấy những tiếng la ó của bà vợ là bà la sát.
Duyên kỳ ngộ: Anh Larry Gross 56 tuổi đã bị chết vì bệnh nhồi máu cơ tim. Cũng lúc đó tại bệnh viện này có một người đàn ông khác cũng qua đời trong một tai nạn giao thông, tuy nhiên trái tim của người này vẫn hoạt động. Các bác sĩ quyết định thay trái tim của anh ta cho Larry Gross. Ca phẫu thuật đã thành công mỹ mãn. Sau 2 tháng điều trị Larry đã xuất viện. Rồi không biết có phải ý trời anh ta đã gặp và yêu Dina vợ góa của Stenli Lemont vị cứu tinh của anh. Vừa nhìn thấy cô ấy là tôi yêu ngay và có cảm giác như đã biết người phụ nữ này từ lâu lắm rồi, Larry tâm sự vậy là dù đã ra đi song Stenli Lemont không mang theo tình yêu với người vợ xuống lòng đất, anh để lại nó cho Larry cùng với trái tim của mình.
Bám váy mẹ: ngày càng có nhiều đàn ông độc thân Ý thích sống cùng bố mẹ. Cứ 4 người lại có 1 người trở về sống cùng bố mẹ sau khi ly dị. Những người sống riêng thì liên tục tranh thủ thời gian để ghé về nhà không chỉ để ăn trưa mà còn để mang đồ, quần áo cũ về cho mẹ giặt. Những người đàn ông có vợ cũng không tránh khỏi hội chứng này. Với 78% trong số họ về nhà ít nhất 1 tuần 1 lần. Số còn lại thì không thể sống nổi nếu không về với mẹ.
Nam Anh- Trí Thức Trẻ – số 32 – tháng 2 – 1998.

Hải sâm món ăn cao cấp

Từ nghìn năm nay, sâm đồng nghĩa với quý hiếm và bổ dưỡng quý như nhân sâm thế nên món ăn gì bồ quý đều được người đời gắn thêm cho chữ Sâm.
Đất có địa sâm, trời, có chim sâm (Sâm Cầm), sâm cầm kỳ tây là thú chim tiến vua ngày xưa. Biển có hải sâm, dọc bờ biển 3 nghìn cây số ở nước ta, khá nhiều nơi có sâm biển, như là vùng Bình Thuận, Phú Quốc. Hải sâm còn có rất nhiều anh em của nó, được ngư dân gọi chúng là “Dọt Đột” như vú trắng, vú đen, sâu chốc hoa thơm, mít, gấm, huyết… tất cả đều ngon, đều bổ như sâm biển. Hải sâm ngoài tên khoa học là Stichopussa ponicesseleacn, còn một tên dân dã nữa là đĩa biển, con nhỏ nhất cỡ ngón tay cái, còn con to nhất? Anh Lê một ngư dân chuyên săn hải sâm ở đảo Phú Quốc cho tôi hay vụ Hải sâm năm ngoái, con to nhất anh bắt được nặng tới hai cân. Săn bắt Hải sâm là một nghề vô cùng cực nhọc. Mùa đông, con Hải sâm lách sâu vào những khe, những hang hóc trong các gành, các lạch. Mùa xuân, Hải sâm bắt đầu ngoi ra, đó là mùa sinh sản của chúng, tháng 5 là mùa sâm rộ. Nơi chúng sống cũng vẫn là những gành, những trũng, những lạch san hô chơm chởm… Một con thuyền nhỏ, một cái chĩa có cán dài trên 1 mét đầu gắn đôi ba cái đinh nhọn có ngạch rất sắc. Đó là đồ nghề của người đi săn sâm biển. Phải khỏe, phải có tài lặn vừa dai vừa sâu, phải có cặp mắt tinh tường mới hòng bắt được chúng. Phóng chĩa vào một vật rắn bập bềnh trong nước đã khó rồi. Đằng này, con Hải sâm biển mềm những như con đỉa luồn lách uốn lượn rất là nhẹ nhàng. Vì thế tay nghề của người đi săn phải thật điêu luyện. Huyền Sâm – sâm đen và hoàng sâm – sâm vàng là hai loại quý nhất. Hình dáng bên ngoài của con vật thật là danh bất hư truyền mới hiểu vì sao người Tàu gọi là nó là đệ nhất cao lương. Món Hải sâm được chế biến một cách rất dân dã. Con Hải sâm tươi được mổ, moi ruột, trụng qua nước sôi non cho cứng thịt, cạo sạch lớp nhờn, lọc qua lại lần nữa rồi thái lát mỏng, ướp ngũ vị hương, ướp hành tỏi xào chín, cuốn bánh tráng cùng rau thơm, khế chua chuối chát và rượu đế nồng nàn. Ăn một lần đủ nhớ đến già. Trong các nhà hàng sang trọng, nó là món ăn cao cấp, đắt tiền bậc nhất, một đĩa nhỏ Hải sâm giá cỡ trăm nghìn. Tất nhiên, cách chế biến cầu kỳ hơn. Bậc trung là món Hải sâm sống khô, khi ăn được làm mềm lại bằng cách ngâm nước nóng già, xào lẫn tôm nõn và bóng, mọc nhĩ, nấm hương. Đây không chỉ là món ăn mà còn là vị thuốc làm bổ mát ngũ tạng. Cao hơn nữa, có Hải sâm tần thuốc bắc. Một đồng nghiệp cho biết Sài Gòn trước giải phóng có những nhà hàng có những bể chứa nước mặn nuôi sâm dự trữ. Khách muốn ăn, người ta trói mõm một con chó trẻ vứt xuống đó. Bầy hải sâm đối lập tức nhào tới cắn, hút máu. Chỉ phút chốc, anh chó trẻ đã kiệt sức, chết queo, những con hải sâm nọ căng máu chó ấy được gỡ ra, lăn bột, chiên bơ… Hiện nay thị trường có nhu cầu rất cao về Hải sâm, nhưng ngư dân chưa bao đáp ứng đủ. Anh Tư Lê cho biết: Bây giờ vào bắt đã khó. Người săn Hải sâm khá đông cứ đà này e có lúc sâm biển sẽ kiệt… Anh ước muốn nhà nước mình quy hoạch các vùng Hải sâm, như chúng ta đã quy hoạch và quản lý các đảo yến, để vừa bảo vệ chúng vừa khai thác chúng một cách khoa học và có kế hoạch.
Hoàng Giang- Trí Thức Trẻ – số 32 – tháng 2 – 1998.

Ung thư trên đĩa… thức ăn

Mì sợi và khoai tây là thức ăn tốt nhất làm giảm nguy cơ ung thư đại tràng. Đỗ tương, đậu xanh, đậu đen và những chế phẩm của chúng có tác dụng bảo vệ bằng quang trước hiểm họa ung thư. Chức năng chống ung thư còn có trong nước sốt cà chua, nước chanh, nho…
Từ nhiều năm, các nhà khoa học ở nhiều quốc gia khẳng định rằng, phương thức dinh dưỡng quyết định sức khỏe của con người. Tuy vậy chưa bao giờ họ tìm ra nhiều chứng cứ để xác định tính đúng đắn của nhận định trên như hiện nay. Đã lâu, ai cũng biết rằng, rau và hoa quả là thực phẩm có lợi nhất trong lĩnh vực bảo vệ cơ thể trước ung thư, bệnh xơ vữa thành mạch và nhồi máu cơ tim. Nhưng cách đây không lâu, không ai nghĩ rằng, cũng cần nên ăn mì sợi. Nhà tốc – xin học Ý Pierro Dolara thuộc Đại học Tổng hợp ở Florensi khẳng định rằng, sản phẩm này làm giảm đáng kể nguy cơ ung thư đại tràng, một trong những dạng ung thư phổ biến nhất. Chuối, khoai tây nấu chín cũng là vệ sĩ đắc lực của bộ máy tiêu hóa. Tiến sĩ sinh hóa Gisela Jacobsh thuộc Viện nghiên cứu thực phẩm của Potxdam khuyên mọi người ăn chuối và khoai tây khi ông phát hiện ra chúng có loại axit vốn có chức năng củng cố màng ruột, làm giảm nguy cơ ung thư.
Ít thịt, nhiều rau
Giống như sản phẩm giàu nguyên tổ các bon phức hợp, mì sợi dễ được cơ thể chấp nhận. Trái lại, cần phải cảnh giác với sản phẩm giàu các bon giản đơn, trong đó có đường việc tiêu thụ đường thái quá sẽ bất lợi. Đường làm tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường và các bệnh tim mạch. Trong thời gian 50 năm qua, mức tiêu thụ đường của nhân loại đã tăng tới 10 lần. Trong cùng thời kỳ, số bệnh nhân ung thư đại tràng cũng gia tăng đáng kể. Nhà bác học Anh Gordon McVie cho rằng, ít nhất là 30% các trường hợp ung thư là hậu quả của phương thức dinh dưỡng. Gordon McVie đang phát động khắp Vương quốc Anh chiến dịch đấu tranh chống bệnh ung thư, mà mục đích chính là thuyết phục dân chúng thay đổi khẩu phần ăn hàng ngày nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh. Cùng lúc, Hiệp hội ngoại khoa Mỹ cảnh báo mọi người hạn chế ăn thịt bò, thịt lợn, thịt cừu và khuyến khích ăn nhiều rau quả. Đó là nội dung chính của chiến lược phòng chống ung thư. Dẫu nguy cơ nhồi máu cơ tim song lại làm tăng hiểm họa ung thư. Trong đa số trường hợp bệnh phát triển từ từ trong nhiều năm trước khi xuất hiện những triệu chứng đầu tiên.Vậy nên, việc lam dụng rượu trong giai đoạn này có thể thúc đẩy quá trình con bệnh tiến triển và làm giảm cơ may chữa trị. Với phụ nữ, rượu còn tăng hiểm họa ung thư vú. Tờ New York Times lên án mạnh mẽ nhất thói quen ăn thịt. Nhật báo viết rằng, thậm chí việc ăn thịt nạc cũng có thể dẫn đến ung thư ruột và tuyến tiền liệt ở phái mày râu. Thịt mỡ làm tăng thêm nguy cơ ung thư đại tràng và ung thư dạ con ở phái đẹp. Vậy nên phải chuyển sang chế độ ăn giàu sản phẩm rau quả. Cần phải ăn mỗi ngày ít nhất nửa kg rau và hoa quả, tốt nhất chia làm 5 bữa.
Ăn thịt gần đất xa trời
Các chuyên gia thuộc viện vệ sinh và y học Nhiệt đới ở Luân Đôn đã kết luận như thế. Họ còn tính được rằng trung bình người ăn nhiều thịt có tuổi thọ ngắn hơn 20% so với đối tượng đối chứng và thường 40% nhiều hơn là nạn nhân của bệnh ung thư. Tiến sĩ Rashmi Sinha thuộc Viện nghiên cứu ung thư quốc gia Mỹ chỉ ra rằng, phụ nữ ăn nhiều thịt có màu đỏ như trâu, bò, dê… bị nguy cơ ung thư phổi hai lần nhiều hơn bình thường. Không đáng sợ nữa, chỉ một khi bạn ăn cá tránh được chứng xơ vữa động mạch và thịt gia cầm. Rau và hoa quả vốn chứa những hợp chát chống oxy hóa, những hợp chất đào thải, những nguyên tố tự do phân tử bị tình nghi như kẻ hủy diệt tế bào, gây bệnh ung thư và thúc đẩy quá trình lão hóa. Trong đội quân chống oxy hóa, còn có một số vitamin như beta caronten, vitamin C và Vitamin E. Loại hợp chất chống oxy hóa khác như licopen vốn có nhiều trong cà chua còn có khả năng kìm hãm quá trình phát triển của ung thư. Tiến sĩ Edward Giovanucci thuộc Harvard School of Public Health khuyên hãy ăn nhiều cà chua.
Nho chống ung thư
Chất pectin có trong hoa quả tươi và được sử dụng trong công nghệ sản xuất mứt hoa quả cũng như những chế phẩm khác cũng có tác dụng chống ung thư. Các nhà ngoại khoa thuộc Đại học Tổng hợp Michigan cho rằng, pectin phát huy khả năng tốt nhất trong việc ngăn ngừa cản quá trình phát triển của bệnh ung thư tuyến tiền liệt. Họ cũng đã thực hiện những trắc nhiệm để xác định xem chất pectin trong quả chanh có tác dụng bảo vệ phổi, thận, da và vú trước nguy cơ ung thư hay không. Cũng rất bất ngờ khi phát hiện ra rằng, trong vỏ nho có resveratrol hợp chất chứng tỏ tính năng chống ung thư khá mạnh. Các nhà khoa học Mỹ đại học Tổng hợp llinois ở Chicago và Tây Ban Nha thuộc Đại học Tổng hợp Computer ở Madrid đã chứng minh được điều đó. Resveratrol có nhiều nhất trong loại nho đen, song cũng có trong những sản phẩm khác, nho đỏ, lạc và quả dâu. (Theo Nauka số 255/97).
Trần Văn- Trí Thức Trẻ – số 32 – tháng 2 – 1998.

Hổ ở Việt Nam

Thực tế là hổ đã hiếm gặp rất nhiều so với vài thập kỷ trước đây. Theo báo cáo của các nhà khoa học trong các công trình nghiên cứu động vật giới, hoặc điều tra, đánh giá diễn biến tài nguyên rừng, thì số lượng hổ ở Việt Nam còn ước khoảng từ 150 đến 250 con. Chúng được phân bố rải rác trong các vùng rừng tự nhiên đã bị chia cắt và suy thoái, đồng thời có vùng hoạt động rộng lớn, di chuyển thường xuyên để kiếm mồi và lẩn trổn. Theo thống kê chưa đầy đủ, hổ có mặt ở 17 tỉnh thành, trong đó có 3 vườn quốc gia là Bạch Mã, Yokdon và Cát Tiên và 14 khu bảo tồn thiên nhiên. Nguyên nhân suy giảm số lượng hổ ở Việt Nam là suy giảm diện tích rừng tự nhiên, bình quân mỗi năm mất 100 nghìn héc ta. Các hoạt động kinh tế ở trong rừng gia tăng như khai thác gỗ, vùng kinh tế mới, nương rẫy, lửa rừng, phá rừng trồng cây công nghiệp… sự di chuyển dân cư một cách ồ ạt tới các vùng rừng tự nhiên hàng trăm nghìn người… đã chia cắt rừng tự nhiên thành nhiều mảnh nhỏ, phá vỡ môi trường sống của Hổ cũng như diện tích an toàn cần thiết cho hoạt động của hổ. Các loài động vật làm thức ăn cho hổ – con mồi của hổ cũng bị suy giảm đáng kể, do môi trường sống bị thu hẹp và nạn săn bắt trái phép chưa kiểm soát được. Săn bắt, bẫy bắt hổ là nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm số lượng hổ. Do hổ và các sản phẩm từ hổ có giá trị kinh tế rất cao, đã kích thích nhiều người săn bắt hổ trái phép. Một con hổ bắn được giá tới 2 nghìn đô la Mỹ (khoảng 18 triệu đồng tiền Việt Nam).Một con hổ còn sống giá khoảng 4 nghìn đô la Mỹ đến 5 nghìn đô la Mỹ. Nhiều cửa hàng còn bày bán hổ nhồi, da hổ, xương hổ, cao hổ và rượu thuốc có hổ. Chính phủ Việt Nam các nhà khoa học, các chuyên gia lâm nghiệp đã sớm ý thức được nguy cơ diệt chủng của hổ ở Việt Nam. Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản pháp luật cần thiết để bảo vệ rừng, bảo về động vật hoang dã nói chung trong đó có hổ. Tuy nhiên chưa có đủ những điều kiện để thực hiện có hiệu quả các văn bản pháp luật trên. Nạn săn bắt trái phép hổ và hủy hoại sinh cảnh sống của chúng vẫn tiếp tục diễn ra. Từ năm 1962 đến nay, Việt Nam đã xây dựng được trên 100 khu rừng đặc dụng, bao gồm các Vườn quốc gia, các khu bảo tồn thiên nhiên và các khu văn hóa lịch sử, môi trường, với diện tích được mở rộng khoảng 2 triệu héc ta, với quy chế bảo vệ nghiêm ngặt hơn, đã góp phần làm chậm quá trình suy giảm quần thể của hổ. Tháng 3 năm 1995, Hội thảo về hổ tiểu vùng Việt Nam, Lào, Campuchia, đã được tổ chức ở Hà Nội. Sau hội thảo, Việt Nam đã xây dựng kế hoạch hành động và chiến lược bảo tồn hổ ở Việt Nam, trong đó đã đưa ra những khu vực ưu tiên. (Theo tài liệu của Cục kiểm lâm và WWF).
Sau cùng một câu hỏi được đặt ra là chúng ta sẽ làm gì với gần 10 nghìn chi tiết của một chiếc ô tô bao gồm các loại vật liệu kim loại, vật liệu tổng hợp và các chất hóa học sau quãng đời của chúng. Hiện nay, hầu hết các nhà chế tạo ô tô đều đã có thể tổng hợp các chi tiết nhựa và kim loại thành một loại chất hóa học tổng hợp, mà có thể dễ dàng chế tạo chúng tại các xưởng nhỏ. Chính phủ Ý đang có một chương trình hỗ trợ việc chế tạo lại bằng hình thức bán cho những người mua ô tô mới với một mức giá ưu đãi nếu họ mang lại một chiếc ô tô cũ 10 tuổi. giá khởi điểm là 3,29 triệu Lia tương đương với 1910 đô la Mỹ cho mỗi chiếc ô tô mới.
Anh Nguyễn Danh Sinh dừng câu chuyện dẫn tôi xuống “Khoa câp cứu và điều trị rắn độc cắn” của trung tâm. Ngôi nhà nhỏ xây tường cất lên bằng vốn tự có của Trung tâm và vận động mấy tỉnh thành xung quanh giúp đỡ thêm. Đang có 2 bệnh nhân điều trị. Anh Trần Văn Bé Ba ở Thị trấn Cai Lậy tỉnh Tiền Giang bị rắn độc cắn vào ngón tay, chữa nơi khác không khỏi đến Trung tâm thì đã hôn mê, phải thở oxy và đặt máy trợ thở suốt 2 ngày đêm. Riêng phí máy trợ thở, ít nhất là 600 nghìn đồng trong một ngày. Chị Nguyễn Thị Phẻ ở xã Bình Tịnh – Tân Trụ – tỉnh Long An bị rắn độc cắn vào chân cũng chạy loanh quanh không khỏi, khi đến Trung tâm thì đã ngất xỉu. Nọc độc phá da thịt, làm mủ từ bàn chân lên đến đầu gối. Sau gần 2 tháng điều trị, sức khỏe của chị đã ổn định lại. Phí điều trị mỗi ngày là 10 nghìn đồng nhưng chị cũng không có tiền để mà trả và như anh Bé Ba, chị đang xin miễn giảm. Anh Nguyễn Danh Sinh tiếp câu chuyện bỏ dở: Tất cả bệnh nhân bị rắn cắn vào đây đều là dân lao động nghèo. Tôi chỉ thấy duy nhất 1 bệnh nhân có cửa hàng nhỏ ở thị xã bị rắn cắn vào ngón tay khi bắt rắn làm thịt. Bởi đặc điểm đó, chúng tôi rất mong nhà nước, Bộ Quốc Phòng và Chính quyền các địa phương trong vùng quan tâm giúp đỡ tạo điều kiện cho chúng tôi điều trị tốt hơn, giúp những người bị rắn độc cắn thoát bàn tay của tử thần.
Phương Đông- Trí Thức Trẻ – số 31 – tháng 1 – 1998.

Nhạc thiều của mọi thời đại

Ca khúc Candle in the Wind 97 do hoàng đế nhạc Pop thế giới Elton John thể hiện tại lễ tang công nương Diana đã trở thành bài nhạc thiều của mọi thời đại. Thành công của nó nhắc nhở chúng ta nhớ lại thực hiện, việc đề tặng tác phẩm của mình cho hương hồn người thân hoặc nhân vật đáng yêu vô tình cũng là nguồn lợi nhuận khổng lồ đối với tác giả. Việc xuất hiện ca khúc Candle in the Wind 97 từ lâu đã gây ra cơn sốt chưa từng có. Trong thời gian 7 ngày, chỉ riêng ở Châu u, người ta đã bán được trên 2 triệu bản đĩa hát. Tại tất cả các thủ đô ở châu u, trong tất cả các cửa hàng âm nhạc đều đầy ắp người xếp hàng, thậm chí ở không ít nơi, người ta còn phải giới hạn số lượng bán cho mỗi khách hàng. Trong khi Elton John chỉ hát lại ca khúc cũ của mình từ năm 1973, khởi đầu vốn để tặng Norma Jane Baker, tức nữ minh tinh Hollywood lừng danh Marilyn Monroe. Elton John tác giả phần nhạc và Bernie Taupin tác giả lời ca khúc chỉ nâng cấp tác phẩm cũ, thay lời hãy chia tay Norma Jane thành hãy chia tay bông hồng của nước Anh, để John có thể hiện tại lễ tang công nương Diana ở cung điện Westminster của Luân Đôn, trước con mắt dường như của toàn thế giới. Riêng việc hoàng đế nhạc Pop thế giới hát tại lễ tang thành viên hoàng tộc vương quốc Anh đã xứng đáng như sự kiện hết sức hiếm hoi. Toàn bộ thu nhập từ dịch vụ bán ca khúc Candle in the Wind 97 khoảng trên 10 triệu đô la Mỹ được chuyển vào tài khoản của quỹ từ thiện mang tên công nương Diana. Cả bản thân nghệ sĩ và hãng ghi băng đều không lấy một xu nào một cử chỉ thánh thiện vượt khỏi mọi quy ước luật chơi bình thường. Thành công phi thường của Elton John làm rực rỡ thêm những tác phẩm cùng loại, ở Mỹ. Thời gian ngắn trước cái chết của công nương Diana, vị trí bá quyền các bảng xếp hạng ca khúc hay nhất thế giới vẫn thuộc về bài hát I’ll be missing you do cặp song ca Putt Daddy and Faith Evan thực hiện được lăng xê như cuộc chia tay âm nhạc Rap với ngôi sao đứng đầu dòng nhạc New York mang biệt danh là Notorious B.I.G… Y bị bắn chết ở Los Angeles tháng 3 năm 1997 trong cuộc ganh đua với các băng nhạc Rap miền Đông và miền Tây nước Mỹ. Việc tặng ca khúc cho người quá cố có truyền thống khá dài. Năm 1979, Elton John thực hiện tác phẩm không lời tuyệt đẹp Song forr Guy kính viếng hương hồn Guy Borchett, nhân viên trẻ tuổi của hãng Rocket bị thiệt mạng sau một tai nạn xe máy. Siêu sao nhạc Rock Eric Clapton sau cái chết thảm khốc của cậu con trai Corno 4 tuổi cũng sáng tác trong năm 1992 ca khúc đau buồn Tears in Heaven. Cùng dòng chảy này. Tác phẩm không lời Wild Horses do ban nhạc The Rolling Stones do ban nhạc thực hiện vào năm 1971 cũng để tưởng nhớ ca sĩ kiêm nghệ sĩ ghi ta lừng danh Gram Parsons. Sau cái chết bi thảm của ngôi sao nhạc Rock, Kurt Cobain, người sáng lập ban nhạc Nirvan ca sĩ Neil Young đề tặng Conbain đĩa hát Sleép with Angles, năm 1992. Ban nhạc U2 cũng để tặng những người quá cố tác phẩm của mình. Ca khúc Pride được viết vào năm 1984 để tưởng nhớ mục sư Martin Luther King. Vài năm sau, năm 1987 ban nhạc tặng album The Joshua Tree cho Greggor Caroll, nhân viên kỹ thuật của ban nhạc, tử nạn vì xe máy ở Dublin. Ca sĩ Peter Gabriel ban nhạc của Genesis tưởng nhớ linh hồn nhà hoạt động da đen của cộng hòa Nam Phi Steven Biko bị hãm hại từng viết ca khúc Biko. Bản thân siêu cao Sting cũng không giấu giếm được rằng album đẫm nước mắt Soul Cages được sáng tác vào năm 1991 là vòng hoa tưởng nhớ người cha. Tuy vậy, cần phải nhớ rằng, những siêu sao nhạc Rock không chỉ hy sinh cho người quá cố. Những địa chỉ hay gặp còn là các đối tượng đã chiếm cả trái tim và tâm hồn của họ. Một số tác phẩm đã trở thành thần thoại. Năm 1969, George Harrison tặng vợ Pattie Boyd ca khúc tuyệt đẹp Something còn Eric Clapton cũng vì thiếu nữ này, đã cho ra mắt tuyệt tác Layla ca khúc mà nhờ đó Clapton đã cướp từ tay Harrison người đàn bà xinh đẹp năm 1970 cho dù sau đó cuộc hôn nhân không vượt qua thử thách thời gian.
Vật liệu xây dựng của thế kỷ 21
Người ta thường sử dụng lá cọ để lợp nhà hay làm nón. Trung tuần tháng 4 năm 1997 một chuyên gia Ai Cập đã khám phá ra rằng con người còn có thể dùng cây cọ để làm vật liệu xây dựng. Vỏ cây và lá cây một khi được trộn với xi măng cho ra đời một loại vật liệu có sức chịu đựng cao không thua kém bê tông cốt thép. Ông Tami Achi là một chuyên gia trường đại học Cai – rô của Ai Cập về năng lượng nguyên tử cũng như về kỹ thuật xây dựng, theo ông thì cây cọ có một lớp mỏng gọi là Tuytine lớp này tuy nhẹ nhưng lại rấ bền có thể thay thế cho các sườn bằng kim loại trong bê tông cốt sắt. Cái lợi ở đây là có thể sản xuất ra một loại vật liệu xây dựng rất chắc chắn nhưng lại rẻ tiền. Một tấn vỏ cây và lá cọ trị giá khoảng 38 độ la tức là bằng 1 phần 10 giá của một tấn thép. Hàng năm Ai Cập làm ra khoảng 300 nghìn tấn lá cọ mà cho đến nay phần lớn chỉ có để dành lợp nhà ở. Khám phá này không những chỉ có lợi cho Ai Cập mà còn có thể giúp cho một số quốc gia đang phát triển khác mà việc xây dựng đang không ngừng tăng lên. Cây cọ cũng như thốt nốt là giống cây dễ trồng tạo điều kiện cho việc sản xuất vật liệu, xây dựng mà không gây nhiều tốn kém. Chuyên gia người Ai Cập cũng cho biết từ nay cho đến năm tới ông sẽ hoàn chỉnh công trình nghiên cứu của mình. Sau khi thử nghiệm sức chịu đựng của loại xi măng trộn cây cọ, ông chuẩn bị cho một loạt thí nghiệm hóa học cho loại vật liệu này. Nhiều người coi đây là vật liệu xây dựng của thế kỷ 21.
Nguyệt Minh- Trí Thức Trẻ – số 31 – tháng 1 – 1998.

Những xu hướng mới nhất điều trị béo

Tại Mỹ và nhiều quốc gia phát triển khác, chứng phát phì đang trở thành đại dịch với diễn biến ngày càng phức tạp. Người béo quá cỡ tỷ lệ thuận với tình trạng bùng nổ các bệnh khó kiểm soát như tiểu đường, bệnh tim mạch, bệnh ung thư… Nếu tại các nước Đông u, theo số liệu điều tra mới nhất, trung bình cứ 10 công dân tuổi trưởng thành, có 1 thuộc nhóm quá tải thì tại Mỹ, con số này chiếm tới 30%. Và nếu tình hình diễn biến tiếp tục theo chiều hướng như hiện nay, đến năm 2030, gần như 100% dân số Mỹ sẽ là nạn nhân của chứng phát phì. Thế nên không có gì lạ, khi kề bậc thềm thế kỷ 21, trung bình mỗi năm các tập đoàn dược phẩm lớn nhất đầu tư hàng trăm triệu đô la Mỹ cho các chương trình nghiên cứu biệt dược chống béo. Đó là những loại mỡ ăn tổng hợp thay thế cho mỡ động vật và dầu thực vật. Tuy vậy, hy vọng lớn nhất của cộng đồng vẫn đặt vào liệu pháp gien kỹ thuật khả dĩ loại bỏ những trọng lượng thừa thãi một cách nhanh nhất. Tại nhiều cơ sở thí nghiệm, giới chuyên gia đang nghiên cứu những dạng mỡ tổng hợp một trong những yếu tố đe dọa chính trong trường hợp phát béo phì vẫn giữ nguyên giá trị mùi vị gần giống mỡ tự nhiên, nhưng không tích tụ trong cơ thể ở dạng “những ki lô gam trọng lượng thừa”. “Olestra” sản phẩm của tập đoàn Procter and Gamble ở Mỹ được tung ra thị trường đầu năm 1997 khơi dậy trong giới phát béo phì hi vọng “ăn uống bình thường, không để lại hậu quả trầm trọng”. Toàn bộ sản phẩm này được điều chế trong phòng thí nghiệm, nơi đủ loại axit béo và phân tử đường được tổng hợp thành nguyên tố Sacharoza và Poliestri. Những ezim tiêu hóa của cơ thể con người không quen hấp thụ những phân tử lớn như thế và kết quả là “Olestra” bị thải ra ngoài, không để lại trong cơ thể thân chủ cả ca-lo cũng như cholesterol. Những nghiên cứu nhằm tìm kiếm loại mỡ có tính năng như “Olestra” kéo dài tới 25 năm và ngốn hết ngót 150 triệu đô la. Theo dư luận bộ phận hâm mộ, việc đưa ra “Olestra” vào khẩu phần ăn hằng ngày có thể mang ý nghĩa quyết định nhằm ngăn ngừa và điều trị đa số bệnh tật của nền văn minh hậu quả của hiện tượng tiêu thụ quá mức mỡ, tức chúng phát béo phì cũng như một cách gián tiếp bệnh ung thư mật và ung thư vú. Tiếc rằng, cùng với những phân tử “Olestra” không thể tiêu hóa, những vitamin cần thiết cho duy trì sự sống như A, D, E và K cũng bị thải khỏi cơ thể. Vẫn tồn tại tranh luận xung quanh vấn đề, việc sử dụng “Olestra” thực chất có ngăn chặn được bệnh phát phì hay không? Trong thời gian nghiên cứu thực hiện tại đại học tổng hợp Pensylvan, người ta đã phát hiện ra rằng, những nam thanh niên sử dụng “Olestra”, sau bữa ăn vẫn phải tăng thêm những khẩu phần thức ăn phụ. Vậy nên, với nhiều người, hy vọng chính vẫn là biện pháp dược lý, can thiệp một cách gián tiếp vào quá trình trao đổi chất. Các nhà khoa học thuộc tập đoàn dược phẩm Hoffmann La Roche đã thành công trong việc từ vi khuẩn Streptomyces Toxiltricini, qua con đường tổng hợp chất THL hay tetrahydro lipstatis. THL làm cho mỡ nhận được với thức ăn không phân hủy và không được cơ thể hấp thụ sẽ bị thải loại khỏi cơ thể. THL đã được tung ra thị trường từ cuối năm 1997 dưới cái tên “Orlistat” nó chỉ hoạt động duy nhất khi trộn lẫn với thức ăn. Thuốc chủ yếu dành cho những cá nhân, vì yêu cầu sức khỏe, buộc phải giảm bớt trọng lượng cơ thể. Những loại thuốc được sử dụng cho đến nay trong nổ lực giảm béo đều bị phê phán chủ yếu vì lý do các tác động phụ tiêu cực. Ví dụ hooc môn có tác dụng tăng cường nhu cầu năng lượng cơ thể và quá trình trao đổi chất lại làm quá tải hoạt động của tim. Nguyên tố amfetamin dùng trong các loại thuốc hạn chế sự thèm ăn, dẫu có mang lại cảm giác no thực sự, song như “Menozil” lại gây những tác dụng phụ có thể dẫn tới chết người các bác sĩ Châu u cũng tẩy chay “Redux”, loại chống béo được coi như là thần dược ở Mỹ. Hoạt động của hợp chất này dựa trên cơ chế động viên quá trình sản xuất serotonin đồng trách nhiệm về sự hình thành trong não cảm giác no nê. Vậy nên “Redux” hạn chế cảm giác đói. Thế nhưng việc dùng thuốc kéo dài sẽ đe dọa hiện tượng áp lực quá cao trong phổi hội chứng trở thành nguyên nhân gây tử vong, sau vài ba năm. Theo những nghiên cứu mới nhất, nguy cơ ngã bệnh sau ba tháng dùng “Redux” lớn hơn 23 lần so với bình thường. Những hậu quả có thể khác là thần kinh căng thẳng và những thay đổi tiêu cực trong tâm lý người sử dụng. Trong những thuốc chống béo mới, hợp chất hoạt động là sibutramin, nó có tác dụng hấp thu serotonin và noradrenalin thông qua não bộ và tăng cường sản xuất nhiệt lượng trong cơ thể, qua cách này cơ thể tiêu thụ nhiều năng lượng hơn. Hiệu quả của thuốc đã được khẳng định trong trường hợp ngót 3500 người tham gia thử nghiệm. Người ta chỉ quan sát được những tác động phụ như đau đầu và cảm giác khô miệng. Nó được bán theo đơn tại các hiệu thuốc với tên “Roductil” sản phẩm của hãng Knoll AG ở Ludwigshaten. Hi vọng lớn nhất mà người ta quan tâm và giới y học thuộc trường đại học tổng hợp Rokefeller ở Niu Ooc đã phát hiện được sự tổn thương gen trong đàn chuột béo thái quá yếu tố điều chỉnh quá trình sản xuất Leptina trong tế bào chuột béo hợp chất thông báo cho não cần phải ngừng ăn thêm. Hãng Amgen ở California ở Mỹ chuyên nghiên cứu công nghệ sinh học đã chi 80 triệu đô la Mỹ để có trong tay bản quyền thực hiện những nghiên cứu tiếp theo về gien chịu trách nhiệm quá trình sản xuất Leptina. Với vi khuẩn có gien biến đổi, trong thời gian một tháng chuột phát phì, bằng phương pháp biến đổi của gien tủy sống, sau 18 ngày trọng lượng của chuột phát phì thậm chí giảm tới 40% trọng lượng giảm khoảng 40% trọng lượng. Với người phương pháp này sẽ rất tốn kém và nguy hiểm tới tính mạng.
Khánh Nam- Trí Thức Trẻ – số 31 – tháng 1 – 1998.

Bàn tay phát sáng

Nhưng ông vẫn đang sống kia mà. Tôi thốt lên. Trước mắt tôi là hai vật ông Braun mang tới. Vật thứ nhất một bản danh sách các hội viên câu lạc bộ mà ông ta có chân trong đó. Bên cạnh cột ghi tến là những cột ghi năm sinh, học vấn, nghề nghiệp, tình trạng gia đình và chú thích thêm nếu như người ấy đã chết. Và đây, chiếu thẳng tên ông Braun bằng chữ in, có ai đã dùng bút ghi thêm những dòng chú thích đen tối như sau: Chết ngày 9 tháng 10 năm 1995. Vật thứ hai, một cuốn lịch để bàn của ông Braun nơi ông ghi chép những cuộc hẹn, những cú điện thoại, được mở ra ở trang ngày 9 tháng 10 cùng với những dòng viết tháu đó: “Ngày chết”. Chiều đã xuống. Không gian im lặng đến nỗi tôi nghe thấy cả tiếng sóng rì rào chạy trên bãi cát. Ngôi nhà ông Braun thuê nằm trên sườn núi, không xa khách sạn nơi tôi nghỉ hè. Mùng 9 tháng 10, ông Bruan nói. Hôm nay đã là mùng 8 rồi. Cần phải giới thiệu rằng tôi là phó giám đốc ngân hàng mà ông Braun là khách hàng. Và những dòng chữ kỳ cục kia chẳng mấy ý nghĩa đối với tôi nếu như không có sự kiện tiếp theo mà Braun kể. Nghĩa là, ông coi những dòng chữ kia là trò đùa dai của một kẻ xấu bụng nào đó, cho đến khi ông nhớ đến bản di chúc của mình tại ngân hàng? Tôi tự hỏi mình hơn là hỏi lại ông ta. Để mở két, như thường lệ người ta đòi ông ký thử vào phiếu đăng ký khách hàng. Sau đó, ông cho chìa khóa két sắt, còn người phụ trách két sắt cho chìa khóa của ngân hàng vào ổ thứ hai. Ông mở két sắt, lấy chiếc phong bì của mình… Và trong phong bì tôi đựng di chúc có một tờ giấy: “Hãy chuyển cho phòng công chứng bản di chúc của Ilif Braun sau khi ông ta chết ngày 9 tháng 10”. Lẽ ra ông phải giữ lại tờ giấy đó.Trời ơi. Khi ấy tôi nổi xung lên. Tôi liền xé nát tờ giấy và cho vào sọt rác. Ông Ilif Braun tôi nghiêm khắc sự việc hết sức nghiêm trọng. Một người nào đó đã có chìa khó két của ông. Đã làm giả chữ ký của ông tại ngân hàng. Xin lỗi nếu như tôi đặt câu hỏi, liệu có thể là một trong những người thân cua rông… Nhưng tôi độc thân, cũng không có họ hàng. Tôi không đủ giàu, để làm cho kẻ nào đó nổi lòng tham… tôi cũng không đủ có kẻ thù. Đối với một người đã 50 tuổi có lẽ, khẳng định như vậy thật quá dũng cảm. Nhưng tôi chẳng còn cách nào khác là tin lời ông. Trong nhà ông Ilif Braun và trên bãi biển tôi để ý thấy hai phụ nữ. Ông không đi nghỉ một mình chứ? Không, còn có Joan Baker cô gái toi đỡ đầu từ nhỏ. Khi Joan còn học nội trú thì tôi có một bà quản gia, bà Willi. Bà ấy đã từng nhiều năm làm thư ký cho tôi, nên tôi nghĩ rằng chẳng có ai coi sóc nhà cửa tốt hơn bà đó. Bây giờ bà ấy gần như người nhà ông ta thở dài. Nhận tiện hôm nay là ngày sinh của bà ấy, bốn người chúng tôi sẽ cùng… Bốn người? Có người bạn trai của Joan là Fransis Danilo đang ở chơi. Một anh chàng người Bruclin anh ta lãnh đạo một đoàn ca múa, ông Ilif Braun cau mày, Joan gọi anh ta là Denni. Theo tôi hiểu thì ông không tán thành tình bạn này cho lắm, tôi thận trọng nhận xét. Chúng có nói về chuyện cưới nhưng Joan còn quá trẻ. Và nó có một tài sản kha khá, nói đúng hơn là nó sẽ nhận được tài sản ấy vào năm 21 tuổi. Đó là sang năm. Tôi muốn có nó trước hết hãy suy nghĩ thật cẩn trọng đã. Tôi ra về lúc chuông đồng hồ đã điểm 6 giờ. Ông Ilif Braun tiễn tôi qua bãi cỏ trước nhà. Dù sao ông cũng nên có biện pháp đề phòng chứ? Tôi hỏi. Vâng tự tôi cũng không hiểu vì sao tôi lại mất bình tĩnh như vậy. Chắc chắn là kẻ nào đó đùa dai. Thật đáng tiếc là tôi làm phiền ông. Về đến khách sạn, tôi gọi hai cú điện thoại về New York rồi đi ăn tối. Khi kết thúc bữa ăn cũng là lúc tôi nhận được câu trả lời cho cuộc điện thoại đầu tiên người ta thông báo rằng Ilif Braun là chủ nhân đáng kính của một công ty môi giới chứng khoán nhỏ nhưng rất là đáng tin cậy. Ông cũng quản lý tài sản thừa kế của cô gái được ông đỡ đầu rất là tận tâm và đã tăng được tài sản này lên rất là nhiều lần. Câu trả lời thứ hai đến sau đó mấy phút. Nó cũng rất là tích cực và làm tôi hết sức ngạc nhiên, đến nỗi sau một lát suy nghĩ tôi quyết định gọi nhân viên khách sạn để đổi căn phòng hướng Nam của tôi lấy căn phòng khác quay sang hướng Bắc. Đúng như tôi hình dung, từ đây có thể nhìn thấy ngôi nhà Ilif Braun thuê phía sau hàng rào cây. Ngôi nhà chìm trong bóng tối. Sắp sang ngày 9 tháng 10. Có lẽ sẽ chẳng có gì xảy ra, tôi nghĩ. Dù sao thì Ilif Braun cũng đã có biện pháp đề phòng rồi. Tuy nhiên, điều đó đã xảy ra. Chỉ nghe thấy tiến gì đó như tiếng phá hiệu nổ. Vài giây sau, đèn bật lên hết phòng nọ đến phòng kia. Có ai đó mở toang cửa và kêu cấp cứu. Tôi nhanh chóng thay đồ. Nhưng khi xuống đến nơi thì không gian yên tĩnh ban đêm đã bị phá vỡ bởi tiếng còi của xe cảnh sát. Nhưng người hiếu kỳ trong khách sạn đổ ra đầy bãi cỏ. Tôi tóm tay một người: Cái gì thế? Án mạng! Một người bị bắn, trúng ngay vào tim. Ilif Braun ư? Không, bà quan gia của ông ta. Trước cửa nhà đầy những cảnh sát. Ông Ilif Braun trông thật đồ sộ trông bộ áo ngủ sochj trắng đỏ. Phía xa xa tôi để ý thấy một thanh niên tóc đen, mặc mỗi chiếc quần sóc màu trắng, Ilif Braun chạy lại gần tôi hổn hển: Chúng đã giết bà ấy. Thay vì tôi… Trời tối quá, tên giết người đã nhầm….
Hương Mây- Trí Thức Trẻ – số 21 – tháng 3 – 1997.

Máy tính phát hiện nói dối

Hãng máy tính Ixaen Mahk Shevet vừa tung ra thị trường chương trình máy tính mà nhờ nó có thể xác định xem người đối thoại có nói thật hay không.
Máy tính phát hiện nói dối sẽ trở thành sở hữu của tất cả mọi người, cốt sao chủ nhân có máy tính cá nhân được cài đặt thẻ âm thanh và microfon. Chương trình mới mang tên Truster có biệt tài phân tích đặc điểm giọng nói. Riêng giọng nói có như thể được phát lại từ băng ghi âm được ghi lại trên đĩa cứng hoặc từ thẻ âm thanh thông qua microfon nối với tấm thẻ này. Thoạt đầu ý tưởng nghiên cứu đặc tính giọng nói được thực hiện theo đơn đặt hàng của quân đội và cảnh sát thiết bị cho phép phân tích thiên hướng của đối tượng đàm thoại. Thế nhưng rất nhanh chóng, tất cả cho thấy rằng, thiết bị như tế còn có thể giúp ích trong quá trình đàm phán làm ăn hoặc tuyển chọn nhân viên mới cũng như đề bạt cán bộ. Các nhà doanh nghiệp nói rằng, họ cảm thấy tự tin và thoải mái hơn nhiều đối với thiết bị đó trong tay, khi thực hiện các cuộc đối thoại hoặc đàm phán hợp đồng ông Tamir Segal, chủ tịch tập đoàn Mahk Shevet khẳng định. Tôi thường phải gọi điện đến nhiều đối tác khác nhau, những người bao giờ cũng quả quyết rằng, sản phẩm của họ là tốt nhất, giá cả rẻ nhất. Tôi muốn biết họ có nói thật không? Chương trình phát hiện nói dối được giới thiệu gồm ba loại khác nhau. Loại cơ bản giá 175 đô la Mỹ dùng cho máy tính với Pentium 75 và 16 MB trí nhớ loại cải tiến với khả năng phân tích giọng nói từ băng ghi âm giá 500 đô la Mỹ. Loại đắt nhất dành cho các loại doanh nghiệp được lắp đặt những tính năng phụ phân tích giọng nói và chỉ hoạt động với Pentium 133 giá tới 2,5 nghìn đô la Mỹ. Tất cả các chương trình của Trust đều được cài đặt hệ thống tự động giải mã, nên người tiêu dùng thực tế không cần kiến thức chuyên môn phức tạp gì vẫn hiểu được. Loại chương trình đắt tiền có thể cộng tác với những kịch bản chuẩn bị trước, có thể thay đổi mức độ cảnh giác của người phát hiện đánh giá chương trình thông báo về nội dung thí dụng: “Sự thật, đối tượng nói thật lòng hoặc tuyên bố dối trá. Sau đó kết thúc cuộc đối thoại do Truster ghi lại có thể kiểm tra lại từng câu trả lời và phân tích các cư xử của đối tượng. Chương trình trên đã được trắc nghiệm với các chính khách thông qua các bài phát biểu của họ trước màn ảnh nhỏ tuyên bố của Thủ tướng Ixraen Benjamin Netanyahu nói về việc bản thân chịu trách nhiệm nếu có ai ám sát thủ lĩnh phe Hồi giáo Hamas được máy tính xác định là nói quá. Truster được bán trên thị trường Ailen từ ngày 5 tháng 12 năm 1997 còn tại Mỹ từ ngày 1 tháng giêng năm 1998. Giá cả phải chăng của chương trình chắc chắn sẽ được đông đảo giới tiêu dùng quan tâm. Nó có thể là vũ khí hiệu nghiệm để các phu nhân trừng phạt đáng phu quân thường xuyên phải làm việc ngoài giờ. Truster đã trở thành đối tượng quan tâm đặc biệt của hàng đầu thế giới đang tích cực nghiên cứu các phương pháp nhận biết giọng nói.
PV- Trí Thức Trẻ – số 31 – tháng 1 – 1998.

Vi khuẩn cổ đại một dạng khác của sự sống

Có những sinh vật sống ở những nơi tưởng chừng không thể có sự sống. Chúng mang trong mình hàng nghìn gen mà các nhà khoa học chưa hề gặp. Phải chăng chúng thuộc một họ mới của sinh vật có thể làm đảo lộn cây tiến hóa?
Có những sinh vật ưa nóng. Rất nóng, nằm rất sâu bên dưới đáy đại dương thăm thẳm, nơi nhiệt độ xấp xỉ 100 độ C, vẫn có những sinh vật lạ lùng nhất trước nay chưa hề được phát hiện. Một số trong các sinh vật này dùng lưu huỳnh làm thức ăn, một số khác sản xuất methane, và phần đông bọn chúng đều thù ghép oxy. Vừa qua người ta đã đặt cho chúng những cái tên rất dã man theo từng dạng sống đặc biệt mang những thông tin cơ bản về nguồn gốc sự sống trên trái đất. Và những điều đó làm đảo lộn ý tưởng hiện tại của con người. Thật vậy việc giải mã bộ gene đơn bội của một trong số các vi khuẩn cổ nói trên đã cho thấy rõ chúng thuộc một dạng sống mà người ta chưa biết đến, thuộc một nhanh phụ của cây tiến hóa. Trước đó, người ta cho rằng chỉ có hai nhóm sinh vạt là procaryote nhóm có nhân chưa hoàn chỉnh, ví dụ vi khuẩn và eucaryote nhóm có nhân hoàn chỉnh, ví dụ động vật và thực vật, các vi khuẩn những vi sinh vật thô sơ và nguyên thủy đã xuất hiện trước tiên, cách nay khoảng 3,5 tỷ năm. Trải qua sự tiến hóa kéo dài trong 2 tỷ năm về sau, cá sinh vật phức tạp hơn, phân hóa đã xuất hiện. Chẳng bao lâu sau, các tế bào eucaryote xâm chiếm hành tinh chúng ta.
Cách nay là 3,5 tỷ năm…
Khởi đầu Trái đất là một địa ngục thực sự. Chớp lóe, mưa tuôn, núi lửa phun dữ dội, và chưa có tầng ozon hấp thu giúp bức xạ cực tím ác độc của mặt trời. Các tế bào sống chắc hẳn xuất hiện do những phản ứng ngẫu nhiên giữa các phân tử, cách nay 3,5 tỷ năm. Những vi sinh vật có cấu trúc bên trong rất đơn giản các tế bào procaryoyte. Dưới một khí quyển đặc biệt giàu CO2 và N2 đã diễn ra cuộc chạy đua ráo riết để đạt tới các nguyên liệu hiếm. Những sinh vật biết sử dụng các nguyên tử cacbon của CO2 và nito của N2 trong khí quyển lúc này phát huy được ưu thế một cách rõ rệt. Bằng cách thải ra bầu khí quyển một lượng lớn oxy, các sinh vật nguyên thủy sắp sửa làm thay đổi bộ mặt của thế giới. Oxy chất độc kinh khủng nhất lúc bấy giờ được tích lũy lại và đánh quy vô số sinh vật. Một số sinh vật khác rút lui vào những nơi không hiện hữu oxy, vì thế bọn này có một dạng sống còn ở dạng bào thai và chập chờn, như đã quan sát thấy trong các vi khuẩn cổ đại được phát hiện gần đây. Một số sinh vật khác thì kết hợp với một loại tế bào biết sử dụng oxy để có thể sống sót. Rõ ràng là từ sự cộng sinh giữa hai loại tế bào này đã ra đời một loại tế bào khác, thay đổi hoàn toàn, vào thời điểm cách nay 1,5 tỷ năm. Sau đó, lớn nhất và về căn bản phức tạp nhất, là tế bào eucaryote, tế bào loại này sẽ là viên gạch cơ bản cấu trúc nên các thực vật đa bào và động vật sau đó mấy trăm triệu năm.
Điều làm chúng ta sử sốt
Kể từ ngày phát hiện lần đầu tiên một vi khuẩn cổ đại vào năm 1977, có khoảng một trăm vi sinh vật được ghi vào danh mục cho thấy rõ một điều: Chúng sống được ở những nơi dường như không thể có sự sống. Người ta đã tìm thấy những sinh vật rất lạ trong mạch nước phun nóng bỏng nơi Công viên Yellowstone ở Hoa Kỳ trong các hầm mỏ kim loại, trong các bể chứa dầu mỏ ở ngoài khơi. Tuy nhiên, các đai dương phủ kín 70% diện tích hành tinh là nơi có xác suất gặp các vi sinh vật này lớn nhất. Năm 1982, trong làn nước ở độ sâu là 2 nghìn mét ở Thái Bình Dương, nhóm nghiên cứu của Holger Jannasch phát hiện vi khuẩn Methano coccus jannaschii. Mười bốn năm sau, nhóm của Craig Venter thuộc Viện nghiên cứu gen đơn bộ của Rockville, Maryland đã vén được bức màn bí mật của tổng số 1.738 gen với vi khuẩn này, trong đó có 2 phần 3 không giống một chút nào về phân đoạn AND với những eucaryote và procaryote đã được giải mã trước đó! Khoảng 1 nghìn gene hoàn toàn mới đối với các nhà khoa học. Trước tình hình đó, người ta đã đưa ra một kết luận: Các vi khuẩn cổ đại thuộc một họ mới của sinh vật, một họ đã hiện diện từ những thiên kỷ đầu tiên của lịch sử vi sinh vật. Vậy là điều trước đây một số nhà sinh hóa học và người theo thuyết tiến hóa từng nghi vấn nay đã được di truyền học khẳng định. Do đó mà ngay từ năm 1977, nhà nghiên cứu Carl Woese, Trường đại học tổng hợp lllinois, Hoa Kỳ, đã nêu lên một giả thuyết, bị người thời cho là ngông, về một sự sống chia thành ba địa hạt là vi khuẩn cổ đại, eucaryto và vi khuẩn, ba hành trình khác hẳn nhau trên một con đường tiến hóa.
Khi mà oxy là chất độc nguy hại nhất
Như đã nói ở trên, vi khuẩn cổ đại là những đại diện cuối cùng của thời đại mà oxy là chất độc ghê gớm nhất, trên bề mặt Trái đất bị rách toạc vì núi lửa phun trào. Những điều kiện trước khi có đại hồng thủy có thể giải thích về sự có mặt của một lượng lớn các gene mới lạ hoàn toàn. Tuy vậy 44% số gene còn lại đã được biết đến vẫn làm chúng ta kinh ngạc. Những gene có liên đới trong việc phân chia tế bào và trong chuyển hóa của tế bào rất giống với các gene của vi khuẩn. Trái lại phần của bộ gene đơn bộ từng phục vụ vi khuẩn cổ đại trong việc phản ứng và duy trì sự sống của nó lại rất giống của người hoặc của nấm men. Cứ như là vi khuẩn cổ đại đã chuẩn bị sẵn sàng làm tế bào eucaryote vậy. Một viễn cảnh buộc các nhà khoa học phải vẽ lại cây tiến hóa. Trước khi phát hiện vi khuẩn cổ đại, không ai có thể tưởng tượng được sự sống có thể tồn tại và phát triển trong những điều kiện kinh khủng quá mức như vậy. (Theo Sciences et Avenir tháng 10 năm 1996).
Trọng Lê- Trí Thức Trẻ – số 19 – tháng 1 – 1997.