Monthly Archives: October 2015

Bồi dưỡng nhân tài cho đất nước bằng nhiều con đường – Phần 2

Con đường vừa học vừa làm, con đường kết hợp chặt chẽ việc đào tạo thực tiễn. Sự chuyển sang kinh tế thị trường hiện nay dù có được định hướng Xã hội chủ nghĩa vẫn không tránh khỏi sự phân cực giàu nghèo. Một bộ phận thiếu niên do hoàn cảnh gia đình khó khăn nên chưa có cơ hội may mắn vào trường chuyên lớp chọn. Tuy rằng họ vẫn có các năng lực tiềm ẩn về tư duy, trí tuệ. Khi gặp môi trường đào tạo thuận lợi dù có muộn mằn tí chút, họ sẽ sự gạt được bụi cát nhất thời che lấp và trở thành các viên kim cương sáng giá. Nếu đảng, Nhà nước và ngành giáo dục có kế hoạch mở lại những trường Bổ túc công nông, Phổ thông lao động… Hướng cho những trường này vào quá trình đào tạo đích thực, chắc chắn kênh này cũng chuẩn bị cho đất nước một đội ngũ hiền tài. Còn một nguồn khác để thực hiện mục tiêu này. Nó nằm ngay trong khối các nhà trường đại trà. Chúng tôi muốn hướng tới số cán bộ học sinh của gần 20 ngàn các trường hiện nay: đó là các đội trưởng, liên đội trưởng, bí thư chi đoàn, cán bộ lớp. Các bạn trẻ này đều có tố chất đáp ứng các yêu cầu của người “quản lý” ngay từ khi ngồi trên ghế nhà trường. Không ít trong số này sớm bộc lộ các năng lực về tổ chức điều phối công việc. Từ con đường bầu chọn “thủ lĩnh” có chỉ đạo, qua thực tiễn học tập và công tác họ được thử thách và có đóng góp nhất định cho sự nghiệp phát triển giáo dục hiện nay. Nếu có sự “hướng nghiệp” tinh tế, những khuyến khích cần thiết và sự giáo dục hiện nay. Nếu có sự hướng nghiệp tinh tế, những khuyến khích cần thiết và sự giáo dục họ chu đáo chắc chắn tương lai chúng ta sẽ có những người tài trong các lĩnh vực sư phạm, pháp luật, quản lý kinh tế, xã hội…
Sự chuẩn bị và bồi dưỡng những mầm non tài năng tương lai cho xã hội đang đòi hỏi phương pháp đào tạo trong các nhà trường ở mọi bậc học phải có sự cải thiện và cải cách mạnh mẽ. Thay vì lối dạy từ miệng đến tai, sư phạm quyền uy tạo ra những người thu động phải có lối dạy tạo ra những người năng động và sáng tạo, thay vì nhà trường từ chương phải tổ chức được nhà trường lao động. Người thầy, người quản lý phải giúp cho người học tự học, tự nghiên cứu, tự chiếm lĩnh, tự đánh giá, tự điều chỉnh vốn trí thức, bồi dưỡng cho họ cho họ năng lực giải quyết vấn đề. Trước các tình huống khác nhau của đời sống thực tiễn theo hoàn cảnh xã hội của người học. Chuẩn bị nhân tài cho đất nước là sứ mệnh trọng đại và cao cả của mọi người, mọi nhà trường. Dù ở hoàn cảnh nào, bậc học nào các nhà trường cũng phải quán triệt “giáo dục công dân, giáo dục thế giới quan khoa học, giáo dục lòng yêu nước, nuôi dưỡng hoài bão, ý chí vươn lên lập thân, lập nghiệp vì tương lai của bản thân và tiền đồ của đất nước như báo cáo chính trị đã nếu ra. Làm được việc này chắc chắn chúng ta sẽ có các nhân tài đích thực cho đất nước.
PTS Đặng Quốc Bảo – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.

Bồi dưỡng nhân tài cho đất nước bằng nhiều con đường – Phần 1

Dự thảo báo chính trị trình Đại hội đảng lần thứ VIII phần về giáo dục đào tạo đã nhấn mạnh: “ Cùng với khoa học công nghệ giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài”. Về vấn đề bồi dưỡng nhân tài và sự chuẩn bị của nhà trường cho mục tiêu này, tôi xin được trình bày vài suy nghĩ nhỏ sau đây:
Trong vài thập niên gần đây việc phát hiện và bồi dưỡng nhân tài về học vấn văn hóa, ngành giáo dục đào tạo dùng phương thức trường chuyên, lớp chọn, tổ chức các kỳ thi chọn học sinh giỏi ở địa phương, ở toàn quốc, cử học sinh giỏi ở địa phương, ở toàn quốc, cử học sinh dự thi quốc tế. Ở các trường đại học, trung học chuyên nghiệp khuyến khích sinh viên giỏi nghiên cứu khoa học. Bằng cách làm này đã đạt một số thành tựu nhất định: chúng ta có được một đội ngũ học sinh năng khiếu có hứa hẹn, đội ngũ này gặt hái nhiều giải thưởng quốc tế đáng trân trọng. Ở một số trường Đại học, Trung học chuyên nghiệp một bộ phận sinh viên giỏi sớm có kết quả nghiên cứu khoa học có triển vọng. Tuy nhiên, từ phương thức này đã và đang xuất hiện một số biểu hiện đáng băn khoăn: Một bộ phận học sinh trưởng thành từ hệ: trường chuyên, trường năng khiếu, lớp chọn, sau khi qua bậc đại học, vào đời, tỏ ra chưa vững vàng đồng bộ cả về kiến thức, thái độ, kỹ năng và hàng động trước đòi hỏi của thực tiễn. Cá biệt có một số phiến diện trong hành trang học vấn phổ thông cơ bản: khá về toán, khoa học tự nhiên thì lại non kém về khoa học xã hội hoặc ngược lại. Từng có lời phàn nàn có thanh niên đạt giải cao trong kỳ thi quốc gia quốc tế nhưng vị kỷ trong lối sống, vụng về trong lao động tự phục vụ cuộc sống thường nhật của bản thân. Cũng từng có lời phàn nàn một số trí thức trẻ có triển vọng trong nghiên cứu, nhưng cuộc sống thì lại có tâm lý thực dụng. Chuẩn bị nhân tài và đội ngũ lao động có kỹ thuật cao cho đất nước trong bối cảnh hiện nay tất yếu đều phải đi qua con đường nhà trường song phải chăng chỉ duy nhất có con đường nhà trường chính quy với mô hình trường năng khiếu, trường chuyên, lớp chọn? Cần thừa nhận kênh này có những ưu điểm nhất định song bản thân nó đang cần một sự cải tiến hơn. Nó phải được sự giúp đỡ của Nhà nước, của xã hội vươn lên thành những trung tâm giáo dục chất lượng cao, đủ sức đào tạo những con người phát triển nhiều mặt, đồng đều về tài năng và phẩm chất: năng động trong nền kinh tế thị trường và luôn luôn có hoài bão thực hiện được lý tưởng Xã hội chủ nghĩa. Có như vậy, nó mới là vườn ườm hiền tài tương lai cho đất nước. Hiện nay một số trong kênh này mới tạo ra “thợ phiên dịch”. Nhớ lại nề giáo dục của ta có thời kỳ đã từng tồn tại kiểu nhà trường lao động. Đó là trường Bổ tức công nông, trường Phổ thông lao động, trường Thanh niên lao động Xã Hội chủ nghĩa. Về cách đào tạo ở loại trường này không tránh khỏi vài điều bất cập, song phải thừa nhận ở một số trường đích thực đó tạo ra những sản phẩm sáng giá. Có một số nhà khoa học, nhà quản lý có tài trưởng thành từ hệ trường này.
PTS Đặng Quốc Bảo – Trí Thức Trẻ – số 11 – tháng 5 – 1996.

Một phát hiện mới nhất liên quan đến nhà khoa học nổi tiếng Albertein Einstein

Theo tin mới nhận được từ các báo chí Mỹ: Ludek Zakel một nhà vật lý sống ở Prague đã xác nhận nghiêm túc rằng ông chính là người con đuy nhất sống sót của nhà bác học Albert Einstein. Trên thực tế, Ludek Zakel giống hệt cha mình, đặc biệt trong lĩnh vực nghiên cứu vật lý. Câu chuyện về Ludek Zakel thật dài dòng và phức tạp, bắt đầu từ năm 1932, khi người vợ thứ hai của Albert Einstein là bà Elsa Einstein lại mang thai trong khi bà thất vọng biết rằng Albert Einstein không muốn có thêm con. Một thời gian ngắn sau đó, Elsa Einstein đành giao đứa trẻ cho một người bạn thân bà Zakel người cùng có một đứa con nhưng đã chết đúng vào ngày Ludek Zakel sinh ra. Ludek Zakel nói rằng, ông đã phát hiện sự thật này từ 16 năm trước từ người chị gái (con riêng của Einstein). Ludek Zakel đã công bố trước báo chí giấy khai sinh có ghi ngày chịu phép rửa tội cùng lời thề của người phụ nữ đã nuôi Ludek Zakel lớn lên, và lời xác nhận của hai y tá đã chăm sóc Ludek Zakel. Trên thực tế một số người đã nói trệch trẹo rằng, biết đâu những chi tiết ấy được bịa ra để giúp ông duy trì tên tuổi? Nhưng Ludek Zakel khẳng định: ông chẳng cần lợi lộc gì khi giả vờ là con của Einstein. Trong cuộc hôn nhân đầu tiên của Einstein với lleva Maric, ông đã có hai người con trai: Hans Albert và Eduazd, nhưng sau đó cả hai đều chết. Lieserl là cô con gái không được cộng nhận (đứa con ngoài giá thú của Einstein). Theo cuốn sách: “Cuộc sống riêng tư của Einstein” xuất bản năm 1994 viết: “Sự đối xử của Einstein đã làm cho bà Elsa (cưới năm 1919) bị suy sụp tinh thần mà không bao giờ hồi phục được. Riêng Ludek Zakel đã trải qua 4 cuộc hôn nhân. Ông luôn tìm kiếm cơ hội để được là công dân nước Mỹ nhưng đều trắc trở. Ludek Zakel đã rời bỏ đất nước mình đến Đức, nhưng cuối cùng ông lại trở về tổ quốc khi biết tin cô con gái trong cuộc hôn nhân đầu đã bị thương nặng trong một tai nạn giao thông. Hiện nay, Ludek Zakel đang chờ một cuộc thử nghiệm cuối cùng của AND chứng minh rằng Ludek Zakel là con ruột của Einstein đứa con trai duy nhất của nhà vật lý lỗi lạc Einstein. Tuy nhiên, Ludek Zakel, còn gặp phải một điều khó chứng minh nữa là bà Elsa mẹ ruột của Ludek Zakel có được thừa nhận tại bệnh viện Apolli narus hay không? Khi hầu hết tài liệu về bà đã bị mất trong chiến tranh. Và một điều quan trọng khác là tên đứa con đã chết khi sinh ra của bà Ludek Zakel là Jindrich đã bị tẩy xóa và đổi thành tên Lusek.
Khả Hương – Trí Thức Trẻ – số 10 – tháng 4 – 1996.

Mách nhỏ cho bạn

Nhiều lúc tôi cảm thấy mệt mỏi đau đầu vô cớ. Khi khám sức khỏe bác sĩ bảo tôi bị áp huyết thấp. Trí thức trẻ mác tôi phương pháp điều trị khả dĩ có hiệu quả.
Cách trị áp huyết thấp
Trả lời – trước tiên, nên hiểu rằng, khác với áp huyết cao, áp huyết thấp không phải là một loại bệnh Y học xếp nó như một dạng khuyết tật hệ thống tim mạch bẩm sinh. Cho dù đôi lúc nó gây cảm giác mệt mỏi, khó chịu, song không quá nguy hiểm đối với sức khỏe. Thậm chí có quan điểm còn cho nó là điều tốt lành, yếu tố bảo đảm cuộc sống dài hơn, bởi trái với trường hợp áp huyết cao, áp huyết thấp không đe dọa nhồi máu cơ tim. Tuy vậy, để đẩy lùi những cảm giác khó chịu gây ra bởi áp huyết thấp, bạn có thể áp dụng 9 biện pháp sau đây:
Buổi sáng, khi áp huyết đang ở mức thấp nhất, trước lúc ngồi dạy, bạn phải co duỗi tứ chi (đồng thời với việc xoa bóp toàn thân). Hoạt động này nên duy trì trong thời gian tối thiểu 3 – 5 phút, sau đó mới đi ra khỏi giường.
Thở – hít sâu không khí ngoài trời và ba phút.
Tắm qua (Tốt nhất bằng vòi hoa sen) bằng nước nóng (38 đến 40 độ C) trong 3 phút, sau đó 15 giây, nước lạnh là (15 độ C). Tổng cộng ba lần thay đổi “chế độ” nhiệt độ.
Ăn mặn, bữa sáng. Muối có tác dụng nâng cao huyết áp.
Mỗi ngày xoa bóp toàn thân một lần (theo hướng về tim, tốt nhất, dùng bàn chải mềm, khô)
Lưu ý, thực đơn các bữa ăn đầy đủ vitamin (nhất là Vitamin C và B) và các loại nguyên tố vi lượng. Tránh đi thang máy. Cố gắng dành thời gian nhất định cho các hoạt động thể dục. Tốt nhất là bơi lội, đi xe đạp, chạy bộ. Ngủ nhiều hơn người khác tối thiểu 1 giờ trên một ngày.
Tuyết lê to, nhỏ – di truyền
Em năm nay 17 tuổi, đã vài ba tháng em có cảm giác như cặp “tuyết lê” của bản thân ngừng hẳn quá trình phát triển. Em sợ rằng, nó cũng bé như của mẹ em. Phải chăng như vậy vì di truyền? Nghe nói có loại thuốc kích thích nó phát triển to hơn, Trí thức trẻ hãy chỉ dẫn. – Ngọc Lan (thay mặt một số bạn gái Vũng Tàu).
Đúng là hình dạng và kích thước cặp “tuyết lê” mang tính di truyền. Thế nên, gần như chắc hẳn em cũng sẽ có bộ ngực y hệt của mẹ. Có điều, cảm giác như của bản thân ngừng hẳn quá trình phát triển, thì không đúng. Phải đến ngày bước vào tuổi 19, điều đó mới xảy ra. Thế nên, cho dù có loại thuốc – hoóc môn giải quyết được nỗi bâng khuâng như em thổ lộ, song không bác sĩ nào dám điều trị cho co gái mới 17 tuổi.
Suốt ngày đói ngủ?
Thưa bác sĩ dường như suốt ngày lúc nào em cũng thèm ngủ. Ngủ gật tại bàn làm việc, ngủ ngay lúc xem ti vi, và tồi tệ nhất là những buổi sáng – thật khó thức giấc. Nhiều lúc em uống liền 3 đến 4 ly cà phê, vô hiệu. Tại sao? – Thảo Uyên (Nhà nghỉ Công đoàn, Quảng Ninh). Bạn là nạn nhân của chứng đói … ngủ, mà thủ phạm gây ra có thể rất khác nhau. Trước tiên, để tìm ra nguyên nhân chính xác, bạn phải đến bệnh viện xét nghiệm máu (gọi là phương pháp thử gan). Có thể vì cơ thể bạn mắc chứng thiếu máu, mắc bệnh thận và gan. Tuy vậy, thủ phạm hay gặp nhất vẫn thường là áp huyết thấp và cơ thể suy nhược. Trong thời gian chưa tìm ra thủ phạm, bạn nên thử áp dụng các biện pháp như cây nhà lá vườn, như là tắm nóng, lạnh luân phiên, uống nhiều nước, ăn thực phẩm dễ tiêu hóa – nhiều rau, quả. Tập thể dục thường xuyên ngoài trời (nhất là chạy buổi sáng) là phương pháp hiệu quả chống, chứng đói ngủ. Không có thuốc gì hiệu nghiệm hơn là chạy thể dục sáng sớm.
Bác Sĩ Bích Thùy.
Lê Phước Hải – Trí Thức Trẻ – số 10 – tháng 4 – 1996.

Nữ thần nông ở đất chín rồng – Phần 3

Tôi không hề bâng khuâng với sự lựa chọn trước đây của tôi. Nhưng thật khó có thể nói tôi sẽ chọn lựa như thế nào khi phải bắt đầu lại. Đối với các bạn trẻ, tôi chỉ mong rằng ở họ, dù ở cương vị nào cũng đều nên cố gắng làm thật tốt công việc của mình. Nếu như có chọn ngành nông nghiệp các bạn nên hiểu rằng đây là công việc cực nhọc thầm lặng không được nhiều tiếng tăm và rất cần sự kiên trì… Và những bâng khuâng đời thường…với tư cách là nhà khoa học, trăn trở của cô hiện nay là gì? Dù có nhiều thay đổi nhưng so với thế hệ chúng tôi các nhà khoa học trẻ ngày nay vẫn còn thiếu thốn nhiều trong điều kiện học tập, nghiên cứu để nâng cao trình độ. Thế vấn đề gì khiến cho cô bâng khuâng nhất?
Đời sống người nông dân. Đã có những thay đổi nhưng cần phải nhiều hơn nữa. Đây là một vấn đề cần có sự nỗ lực từ nhiều cấp hữu quan. Nhưng trên hết đó là sự phát triển của người phụ nữ ở nông thôn. Những gì mà tôi được thấy khiến tôi cảm thấy chua xót. Ở nông thôn người phụ nữ luôn chịu thiệt thòi. Do hoàn cảnh kinh tế khó khăn, các gia đình chỉ có thể đầu tư một vài trong những đứa con của họ. Chỉ có còn trai mới được sự chú ý cho ăn học. Đa số con gái chỉ được học chút ít. Với sự giáo dục hạn hẹp như vậy sau này khi lớn lên các em khó kiếm được cơ hội thăng tiến và rồi khi là mẹ các em lại lặp lại theo cách nghĩ các bà mẹ với con gái. Cả 1 vòng luẩn quẩn. Kém hiểu biết sẽ nảy sinh vô số phức tạp, như vấn đề sinh đẻ có kế hoạch, quản lý gia đình, phát triển sản xuất… Sự đói nghèo trầm kha bắt đầu từ đó. Giải quyết chuyện đói nghèo cần chú ý đến vấn đề này. Thưa cô, cô đã trở thành nhà khoa học xã hội khi nào?
Cười!… Đó có phải là nguyên nhân khiến cô tham gia Hội đồng nhân dân tỉnh Cần Thơ hiện nay? Cười. Tôi nghĩ tham gia hội đồng nhân dân để trở thành nhà này nhà nọ. Đơn thuần tôi chỉ muốn được đóng góp nhiều hơn nữa công sức của tôi cho cuộc sống và con người tại đây. Mỗi người đều có cho riêng mình một thứ doping cho bản thân trong cuộc sống để sống mà làm việc. Doping của giáo sư tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Cúc chiết xuất từ những trăn trở đời thường này chăng?
Đoàn Hồng Nguyên – Trí Thức Trẻ – số 10 – tháng 4 – 1996.

Nữ thần nông ở đất chín rồng – Phần 2

Một dịch bệnh đã làm mất trắng hàng trăm ngàn héc ta lúa ở vùng đồng bằng sông Cửu Long những năm sau 1975 và đã tiêu diệt hoàn toàn dịch bệnh này trong vùng. Liên tục sau đó, những biện pháp phòng trị dịch bệnh cho các loại cây trồng phổ biến như đậu nành, rau cải, cây ăn trái của cô Cúc giúp cho chủ nhà vườn, những người làm rẫy thoát khỏi nguy cơ trắng tay. Bệnh vàng bạc cam quýt nỗi lo lắng hiện nay của các chủ vườn cây ăn trái miệt đồng bằng, 1 dịch bệnh gây thiệt hại hàng trăm tỉ đồng lại trở thành một đề tài nghiên cứu mới của cô Cúc chương trình hợp tác quốc tế. Hiệu quả kinh tế trong qui trình sản xuất lúa, bảo vệ môi trường sinh thái lại đặt ra một thử thách mới cho nhà khoa học không biết mệt mỏi này. Một đề tài mới lại ra đời có tên “chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật trong bảo vệ thực vật bằng phương pháp mời nông dân tham gia thí nghiệm” (gọi tắc là chương trình IPM), rất phổ biến ở đồng bằng hiện nay hợp tác với viện lúa IRRI. Với quá trình phòng trừ dịch bệnh tổng hợp này cho phép trong 40 ngày đầu của cây lúa người nông dân không phun thuốc trừ sâu vừa đỡ tốn tiền đỡ tổn hại sức khỏe con người và môi sinh trong vùng. Đề tài “Bệnh tuyến trùng trên lúa” dịch bệnh gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất cây lúa, được Bộ giáo dục – đào tạo tặng bằng khen, và cô Cúc được viện lúa IRRI mời với tư cách chuyên gia để nghiên cứu phòng trừ dịch bệnh này cho cả vùng châu Á và đồng thời tham gia giảng dạy đào tạo chuyên viên nông nghiệp của viện. Hiện nay cô Cúc đang làm việc tại IRRI. 30 năm – 1 quãng thời gian ngắn ngủi đối với một con người – Trong quãng thời gian ngắn ngủi ấy, ngoài hàng loạt những công trình vừa nêu, với tư cách là một nhà giáo cô Cúc còn tham gia đào tạo hàng nghìn kỹ sư nông nghiệp những trợ thủ đắc lực góp phần đưa nhanh những công trình khoa học của cô xuống đồng ruộng miền Nam.
Bắt đầu từ sự ngẫu nhiên
Thật khó tưởng tượng nổi do đâu mà người phụ nữ “vóc bạc xương mai” này lại có được sức làm việc đáng nể đến vậy. Đáng kể và bất ngờ hơn khi được biết nông học không phải là điều mà cô Cúc thích khi chọn ngành học. Cô cho biết: Cả gia đình tôi hơn 10 anh em. Các anh tôi đang học Y khoa, gia đình không thể đủ sức chi phí cho tôi nếu tôi lại học Y. Do đó tôi phải chọn nông lâm súc vì có học bổng. Là con gia đình công chức lại là con gái thành phố điều gì đã khiến cho cô có thể lăn lộn dai dẳng trên đồng ruộng trong suốt 30 năm qua?
Giáo sư tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Cúc: Lúc đầu là cố gắng làm thật tốt phần việc của mình, tiếp theo là thực tế cuộc sống của người dân ở nông thôn và tình cảm của họ… Nếu như lại bắt đầu từ đầu… với lời khuyên của cô đối với thế hệ trẻ trong việc chọn nghề hiện nay?
Đoàn Hồng Nguyên – Trí Thức Trẻ – số 10 – tháng 4 – 1996.

Nữ thần nông ở đất chín rồng – Phần 1

Sản lượng lương thực của Đồng bằng sông Cửu Long trong 20 năm qua tăng không ngừng từ 4 triệu tấn năm 1976 lên tới 14,8 triệu tấn năm 1995 thành quả này có sự đóng góp không nhỏ của nhiều nhà khoa học nông nghiệp. Những người đã dồn tất cả trí thức và tâm huyết cho cuộc cách mạng đất chín rồng. Một trong những nhà nổi bật của cuộc “Cách mạng xanh” này là: Cô Cúc người dân đồng bằng vẫn quen gọi như thế đối với Giáo sư tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Cúc phó chủ nhiệm khoa trồng trọt trường đại học Cần Thơ. Trao tặng cho những nhà khoa học nữ có những đóng góp tích cực đối với cộng đồng trao cho bà năm 1987 là ghi nhận khẳng định những đóng góp của bà. Phần thưởng vô giá đối với bà có lẽ vẫn là sự trân trọng tin yêu mà người đồng bằng dành cho bà. “Đó là nguồn động lực to lớn cho tôi trong công việc”. Cô cúc tôi xin phép gọi như thế theo thói quen của mình và theo cách gọi thân mật của người trong vùng cho biết. Sau 7 năm học ở Pháp về nước năm 1974 với học vị tiến sĩ nông học, cô Cúc bắt đầu và thành công với công trình nghiên cứu “Biện pháp phòng trị bệnh tiêu đọt sần trên lúa”. Một dịch bệnh đã làm mất trắng hàng trăm ngàn héc ta lúa ở vùng Đồng bằng sông cửu long những năm sau 1975 và đã tiêu diệt hoàn toàn dịch bệnh này trong vùng. Liên tục
Vị thần nông trên vùng đất chính dòng sông!
Trong suốt 30 năm qua, khi vừa tốt nghiệp Đại học Nông lâm lúc Sài gòn tham gia nghiên cứu lai tạo thành công giống lúa ngắn ngày IR5 và IR8 phổ biến cho đồng ruộng miền Nam đến nay Gíao sư – tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Cúc đã có hàng chục công trình nghiên cứu khoa học có giá trị, tác động tích cực đến sự phát triển nông nghiệp, góp phần cải thiện tích cực nâng cao đời sống cư dân vùng lục tỉnh. Giải thưởng Covalevscaia một giải thưởng quốc tế dành riêng trao tặng cho những nhà khoa học nữ có những đóng góp tích cực đối với cộng đồng trao cho bà – 1987 là ghi nhận khẳng định những đóng góp của bà. Phần thưởng vô giá đối với bà có lẽ vẫn là sự trân trọng tin yêu mà người đồng bằng dành cho bà. Đó là nguồn động lực to lớn cho tôi trong công việc. Cô Cúc – Tôi xin phép góp như thế theo thói quen của mình và theo cách gọi thân mật của người trong vùng cho biết. Sau 7 năm học ở Pháp về nước 1974 với học vị tiến sĩ nông học, cô Cúc bắt đầu và thành công với công trình nghiên cứu “Biện pháp phòng trị bệnh tiêu đọt sần trên lúa”.
Đoàn Hồng Nguyên – Trí Thức Trẻ – số 10 – tháng 4 – 1996.

Từ lịch sử của vũ trụ chúng ta – Phần 2

Các nhà khoa học đã có thể hình dung con đường sống của các ngôi sao, nghĩ ra và chứng minh những giả thuyết về nguồn gốc và sự phát triển của nó. Những ngôi sao, theo ý kiến của đa số các nhà thiên văn học, đã xuất hiện và hiện giờ đang tiếp tục sinh ra trong hệ ngân hà của chúng ta và các hệ khác từ những đám khí và bụi bị nén lại. Lúc đầu hình thành không phải ngôi sao thực, mà là phôi thai của nó, đám mây. Đó chưa phải là ngôi sao, mà là nguyên sao. Khi cầu biến thành ngôi sao thực sự, khi bên trong nó có nguồn năng lượng bình thường đối với các ngôi sao. Về nguồn này các bạn đã biết đôi chút. Chính về nó đã nói khi chúng tôi giải thích tại sao Mặt trời chiếu sáng, và đã nói rằng bên trong mặt trời cháy âm ỉ khí hydro và tạo thành hêli. Đống lửa này bắt đầu cháy không phải ngay lập tức. Cần phải làm sao để bên trong nguyên sao bị nén lại nhiệt độ tăng lên dù chỉ đến mười triệu độ. Khi đó phôi thai của ngôi sao sẽ biến thành ngôi sao thực sự, một thời gian dài nó sẽ chiếu sáng nhờ nguồn năng lượng chắc chắn hoạt động ở trung tâm của nó. Ngôi sao, giống như Mặt trời của chúng ta, có đủ nhiên liệu hydro cho khoảng một chục tỉ năm. Còn sau đó? Sau đó nhiên liệu sẽ là hêli, nó sẽ biến thành cacbon còn nặng hơn chính nó. Vẻ ngoài của ngôi sao sẽ thay đổi. Nó sẽ trở thành vật khổng lồ mà đỏ, và sau một thời gian nào đó vỏ ngoài của ngôi sao khổng lồ sẽ tách ra và dần dần tan ra. Trên chỗ của vật khổng lồ màu đỏ sẽ có một vật nhỏ màu trắng một ngôi sao nhỏ rất đặc và nóng cỡ bằng Trái đất của chúng ta… Còn nếu ngôi sao nặng hơn Mặt trời thì cuối đời của mình nó sẽ trở thành vật nhỏ không phải màu trắng, mà một ngôi sao hoàn toàn nhỏ xíu và rất dày đặc nơtron hoặc hoàn toàn biến thành vật tàng hình bí ẩn cái lỗ đen. Chúng ta hình như khó nhận thấy từ quá khứ xa xăm đã chuyển sang tương lai xa xăm, nhưng về nhiều sự kiện xảy ra trong quá khứ vẫn chưa nói gì. Để kể dù chỉ về cái chủ yếu nhất, chúng ta sẽ nhớ lại rằng chúng ta đang sống trong thế giới của các hệ Ngân hà chạy tán loạn, trong Metagalaxie mở rộng – Vũ trụ của chúng ta. Trong các hệ Ngân hà lao vút rất nhanh đang sinh ra, sống và chết đi những ngôi sao. Trong các hệ ngân hà trên một trong các hình tinh chuyển động xung quanh các ngôi sao xuất hiện sự sống, xuất hiện nền văn minh.. Tất cả những cái đó xảy ra trong các hệ Ngân hà, nhưng chính nó hiện ra từ đâu? Hay là luôn luôn có? Các nhà thiên văn học chứng minh rằng 15 – 20 tỉ năm trước đây hoàn toàn không có hệ ngân hà nào cả. Vũ trụ của chúng ta sinh ra do sự nổ của chất siêu nhiên liệu và siêu đặc mà về sau được mở rộng, lạnh đi và tan ra trong không gian. Từ chất này sau đó đã xuất hiện các hệ Ngân hà.
T. K-Trí Thức Trẻ – số 15 – tháng 9 – 1996.

Từ lịch sử của vũ trụ chúng ta – Phần 1

Mặt trời là một trong một ngàn tỉ các vì sao của hệ Ngân hà (Galaxie). Hầu hết những ngôi sao này ở trên những khoảng cách lớn xa chúng ta. Lớn đến mức ngay cả tia ánh sáng chỉ có thể bay qua nó trong một trăm, nếu không thì một ngàn năm. Vì vậy rất khó khảo sát cái gì đó qua kính viễn vọng trên các vì sao hoặc phát hiện xung quanh nó những hệ thống hành tinh. Các nhà thiên văn học hy vọng rằng sắp tới sẽ làm được cái đó nhờ những kính viễn vọng tối tân trên mặt đất và trong vũ trụ. Nhưng hiện nay các nhà thiên văn chưa có khả năng so sánh hệ thống Mặt trời của chúng ta với một hệ thống nào khác. Với các ngôi sao tình hình có khá hơn nhiều. Có thể quan sát và nghiên cứu tỉ mỉ đặc tính của nhiều ngôi sao, có thể tìm những ngôi sao giống nhau và hoàn toàn khác nhau. Nhiều nhà thiên văn học đã cống hiến cuộc đời mình cho công việc này. Nhờ họ ngày nay chúng ta biết rằng có những ngôi sao khổng lồ và bé nhỏ, lạnh và nóng, rất nặng nề và về khối lượng như Mặt trời của chúng ta. Và còn phát hiện rằng tuổi của các ngôi sao khác nhau. Các ngôi sao trẻ sống, chẳng hạn như, ở chòm Thất tinh đó là sự tích tụ sao tản nạn rất đẹp trong chòm sao Kim Ngưu. Những ngôi sao ở Chòm Thất tinh đã hơn mấy triệu năm. Tuổi như vậy đối với ngôi sao được coi là trẻ con. Mặt trời của chúng ta, chắc là các bạn nhớ, không dưới năm tỉ năm. Thực ra, có những ngôi sao đáng kính hơn về tuổi so với Mặt trời. Đặc biệt có nhiều những ngôi sao sống lâu như vậy trong các tích tụ sao hình cầu những chùm sao rất lớn mà trong đó có hàng trăm ngàn và thậm chí hàng triệu ngôi sao. Khi chúng ta đi trên các đường phố đông người của một thành phố lớn thì thường gặp cả người lớn lẫn trẻ em, cả người trẻ lẫn người già. Nhà thiên văn học cũng như vậy, khi nghiên cứu các ngôi sao của hệ Ngân hà phát hiện trong đó những ngôi sao khác nhau nhất cả về vẻ ngoài lẫn tuổi tác. Bây giờ hãy tưởng tượng rằng không phải các bạn, mà có người ngoài hành tinh nào đó vừa mới bay đến chúng ta đang dạo chơi khắp thành phố. Họ trước đó chưa bao giờ nhìn thấy con người và biết gì về con người. Nhưng nếu đã có thể bay đến chúng ta thì cần phải nghĩ đó là sinh vật rất khôn ngoan. Vì vậy người ngoài hành tinh nhanh chóng nhận thấy sự khác nhau của mọi người, chú ý rằng trong đó có phụ nữ và đàn ông, người trẻ và người già. Họ sẽ hiểu rằng nhìn thấy những người thuộc lứa tuổi khác nhau và chắc là có thể hình dung những người sống trên hành tinh của chúng ta thay đổi như thế nào từ thuở bé đến già. Nếu như người ngoài hành tinh chỉ thấy những người cùng một lứa tuổi, chẳng hạn như, chỉ có trẻ em hoặc các cụ già thì họ khó có thể hiểu được cái đó. Như vậy các nhà thiên văn học phân biệt những ngôi sao theo tuổi bắt đầu dễ hiểu hơn cuộc sống của các ngôi sao từ khi sinh đến khi chết diễn ra như thế nào.
T. K-Trí Thức Trẻ – số 15 – tháng 9 – 1996.

Kỷ nguyên Kybersex

Computer nhất định sẽ làm thay đổi nhanh chóng cuộc sống của nhân loại. Tính chân thực của nhiều luận điểm dưới đây đã được khẳng định bởi câu chuyện của Leslie Isben Rogge kẻ bị FBI truy nã vì tội lừa đảo bằng máy tính. Hắn ta đã bị một cậu bé láng giềng 14 tuổi nhận diện qua mạng internet. Hình tờ đô la bị một vạch đỏ gạch ngang được dán tại mọi cửa hiệu của hãng đồ gỗ Scan. Hãng này đã chuyển sang thanh toán hàng hóa bằng thẻ tín dụng và không chấp nhận tiền mặt. Kiểu thanh toán này, theo khẳng định của Edward Cornis, chủ tịch hiệp hội tương lai học thế giới, sẽ ngày càng phát triển. Trong bản báo cáo “Tương lai điều khiển học: 92 xu hướng ảnh hưởng tới cuộc sống của bạn vào năm 2025”, ông ta cho rằng đã có một thời chúng ta có thể mua bất cứ thứ gì bằng tiền mặt, còn giờ đây rất nhiều hãng buôn từ chối tiền mặt vì lý do an toàn. Tiền mặt có thể bị làm giả và nó còn thu hút sự chú ý của bọn cướp. Hãng Federal Express khổng lồ đã 10 năm nay không chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt đối với bưu điện gửi đường không. Theo Cornis, sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đang ảnh hưởng mạnh tới đời sống hàng ngày của mọi người. Thẻ tín dụng thông minh sẽ được sử dụng rộng rãi. Ngoài chức năng thanh toán thông thường nó còn lưu giữ các thông tin về sức khỏe, dấu vân tay… của chủ sở hữu. Các nghiệp vụ ngân hàng sẽ được tiến hành thông qua thẻ thông minh và máy vi tính cá nhân: thanh toán các dịch vụ công cộng, mua và bán cổ phần, thậm chí tiến hành đầu tư… Việc thiết lập mạng tài chính điện tử toàn cầu sẽ cho phép con người dùng tiền tiết kiệm của mình ở các nước khác nhau. Tuy nhiên, tính chất vô cùng phức tạp của mạng thông tin tài chính cũng ẩn chứa một nguy cơ hoàn toàn xác định: hỏng hóc của một ngân hàng lớn trung tâm sẽ gây nên hậu quả vô cùng nghiêm trọng cho nền kinh tế của thế giới đã điện tử hóa. Những kẻ lừa đảo bậc thầy đã kịp lợi dụng nhược điểm của mạng điều hành. Mới năm ngoái tên trộm Levin người Nga đã thâm nhập vào hệ thống của “City bank”, cuỗm đi 400 nghìn đô la Mỹ và tiến hành chuyển khoản trái phép 11,6 triệu đô la Mỹ. Mặt khác công nghệ thông tin mới cũng tạo ra những khả năng mới trong đấu tranh chống tội phạm. Các chương trình canh gác chuyên dụng sẽ kiểm soát các thương mục ngân hàng, phát giác các chuyển đổi cổ phần đáng ngờ… Hệ thống này còn có thể kiểm soát cả hàng hóa ở cửa hàng, thậm chí cả động thực vật ở rừng. Tại bang Maryland đã ghi nhận được trường hợp một bọn săn trộm đang gạ bán cho một tiệm ăn lô cá Pecca đã đánh dấu, điện tử. Các mạng truyền hình khép kín đang được sử dụng ngày càng nhiều trong theo dõi trật tự trên đường phố, sân ga, các trung tâm thương mại… hay ở nhà xác nữa. Việc sử dụng điều khiển học trong dịch vụ mai táng đang trở thành mốt ở nhiều nước. Thậm chí hình ảnh và giọng nói của người đã khuất còn được đưa vào mạng Internet. Cũng theo Cornis, công nghệ thông tin sẽ tác động mạnh mẽ và nhanh chóng tới quá trình sinh sản, vì con người có thể thông dâm với máy vi tính để thỏa mãn nhục dục nhờ cái gọi là tình dục điều khiển học. Người ta đã sản xuất được những bộ quần áo có gắn những bộ cảm biến điện tử tinh vi, có khả năng tạo nên những cảm giác như thật khi cử động. Các công nghệ cơ sở của hệ thống Kybersex đã được hình thành, các nguyên mẫu đã được chế tạo, trong khi nhiều cấm đoán của xã hội lại giảm đi. Một số nhà y học đã lên tiếng ủng hộ việc thiết lập nhanh chóng hệ thống này. Họ trong đợi ở nó một phương thuốc chống lại sự lan truyền của AIDS. Còn những người ủng hộ ý tưởng bình yên xã hội thì coi việc truyền bá Kybersex như một khả năng giảm được số trẻ ngoài giá thú, số cặp vợ chồng không chung thủy và những vụ tội phạm tình dục. Báo cáo viên Cornis dự đoán rằng Kybersex có thể thành ngành công nghiệp to lớn và phát triển nhanh chóng. Khi đó con người trở nên tách biệt với xã hội và ích kỷ hơn. Chính bản thân từng người sẽ quyết định xem gì, và nghe gì. Phía cung cấp thông tin, để ngày càng hấp dẫn khách hàng, sẽ tạo ra mức hấp dẫn khách hàng, sẽ tạo ra mức hấp dẫn tối đa cho tất cả các loại thị hiếu. Computer, máy thu hình và các trò chơi điện tử sẽ thực sự choán hết thời gian rỗi của con người. Trong khi gắng quan tâm với việc thỏa mãn các cảm giác cho riêng mình, con người không còn để ý tới thế giới xung quanh nữa. Khi các cá thể trở nên tách biệt với xã hội thì xã hội trở nên đơn điệu bởi nó chỉ được hình thành duy nhất từ nền văn hóa điều kiện học toàn cầu. Khi đó chỉ còn một chuẩn duy nhất cho tất cả những gì trong công nghiệp, tài chính, thương mại và dịch vụ. Một số hàng hóa và dịch vụ có thể vẫn giữ được sắc thái dân tộc, song chúng chỉ là hàng kỷ niệm ngộ nghĩnh. Đại đa số hàng hóa được sản xuất ra phải theo chuẩn mực của thị trường toàn cầu. Rất nhiều mặt hàng mang sắc thái địa phương rõ rệt sẽ dần dần biến mất cùng với các ngôn ngữ và phong tục tập quán dân tộc. Tiếng Anh có thể sẽ củng cố được vai trò quốc tế của nó. Nói chung, nhịp độ thay đổi trong lĩnh vực văn hóa, xã hội và kỹ thuật sẽ xảy ra ngày càng nhanh chóng, tới mức đột biến và nguy hiểm khôn lường. Edward Cornis kết luận rằng công nghệ thông tin sẽ không ngừng mở rộng khả năng của con người. Những năng lực đó sẽ trao cho chúng ta quyền năng tối thượng, tuy nhiên nhân loại sẽ gặp lại một vấn đề: sử dụng năng lực đó sao cho có lý trí. Tất cả những gì được nói ở trên rất đáng để cho tất cả chúng ta suy ngẫm khi đang còn thời gian.
Lê Mỵ-Trí Thức Trẻ – số 15 – tháng 9 – 1996.